شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٣٩

[ رفتن ايرج بسوى پدر ]

يكى داستان گويم ار بشنويد * همان بر كه كاريد خود بدرويد

چنين گفت با ما سخن رهنماى * جزين است جاويد ما را سراى

بتخت خرد بر نشست آزتان * چرا شد چنين ديو انبازتان

بترسم كه در چنگ اين اژدها * روان يابد از كالبدتان رها

مرا خود ز گيتى گهِ رفتن است * نه هنگام تندى و آشفتن است

[ و ليكن چنين گويد آن سالخورد * كه بودش سه فرزند آزاد مرد ]

[ كه چون آز گردد ز دلها تهى * چه آن خاك و آن تاج شاهنشهى ]

[ كسى كو برادر فروشد به خاك * سزد گر نخوانندش از آب پاك ]

جهان چون شما ديد و بيند بسى * نخواهد شدن رام با هر كسى

كزين هر چه دانيد از كردگار * بود رستگارى بروز شمار

بجوئيد و آن توشهء ره كنيد * بكوشيد تا رنج كوته كنيد

فرستاده بشنيد گفتار اوى * زمين را ببوسيد و برگاشت روى

ز پيش فريدون چنان باز گشت * كه گفتى كه با باد انباز گشت

فرستادهء سلم چون گشت باز * شهنشاه بنشست و بگشاد راز

گرامى جهانجوى را پيش خواند * همه گفتها پيش او باز راند

و را گفت كان دو پسر جنگجوى * ز خاور سوى ما نهادند روى

[ از اختر چنين استشان بهره خود * كه باشند شادان بكردار بد ]

[ دگر آنكه دو كشور آبشخورست * كه آن بومها را درشتى برست ]

برادرت چندان برادر بود * كجا مر ترا بر سر افسر بود

چو پژمرده شد روى رنگين تو * نگردد دگر گرد بالين تو

تو گر پيش شمشير مهر آورى * سرت گردد آشفته از داورى

دو فرزند من كز دو دوش جهان * برينسان گشادند بر من زبان

گرت سر بكارست بپسيچ كار * در گنج بگشاى و بر بند بار

تو گر چاشت را دست يازى بجام * و گر نه خورند اى پسر بر تو شام

نبايد ز گيتى ترا يار كس * بىآزارى و راستى يار بس

نگه كرد پس ايرج نامور * بر آن مهربان پاك فرّخ پدر

چنين داد پاسخ كه اى شهريار * نگه كن بدين گردش روزگار

كه چون باد بر ما همى بگذرد * خردمند مردم چرا غم خورد

همى پژمراند رخ ارغوان * كند تيره ديدار روشن روان

باغاز گنج است و فرجام رنج * پس از رنج رفتن ز جاى سپنج

چو بستر ز خاكست و بالين ز خشت * درختى چرا بايد امروز كشت

كه هر چند چرخ از برش بگذرد * تنش خون خورد بار كين آورد

خداوند شمشير و گاه و نگين * چو ما ديد بسيار و بيند زمين

از آن تاجور نامداران پيش * نديدند كين اندر آيين خويش

چو دستور باشد مرا شهريار * ببد نگذرانم بد روزگار

نبايد مرا تاج و تخت و كلاه * شوم پيش ايشان دوان بىسپاه