شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٣٥٥

[ جنگ هومان با توس ]

تو اكنون همانا بكين آمدى * كه با خشت بر پشت زين آمدى

بجان و سر شاه ايران سپاه * كه بىجوشن و گرز و رومى كلاه

بجنگ تو آيم بسان پلنگ * كه از كوه يازد بنخچير چنگ

ببينى تو پيكار مردان مرد * چو آورد گيرم بدشت نبرد

چنين پاسخ آورد هومان بدوى * كه بيشى نه خوبست بيشى مجوى

گر ايدونك بيچاره را زمان * بدست تو آمد مشو در گمان

بجنگ من ارژنگ روز نبرد * كجا داشتى خويشتن را بمرد

دليران لشكر ندارند شرم * نجوشد يكى را برگ خون گرم

كه پيكار ايشان سپهبد كند * برزم اندرون دستشان بد كند

كجا بيژن و گيو آزادگان * جهانگير گودرز كشوادگان

تو گر پهلوانى ز قلب سپاه * چرا آمدستى بدين رزمگاه

خردمند بيگانه خواند ترا * هشيوار ديوانه خواند ترا

تو شو اختر كاويانى بدار * سپهبد نيايد سوى كارزار

نگه كن كه خلعت كرا داد شاه * ز گردان كه جويد نگين و كلاه

بفرماى تا جنگ شير آورند * زبردست را دست زير آورند

اگر تو شوى كشته بر دست من * بد آيد بدان نامدار انجمن

سپاه تو بىيار و بىجان شوند * اگر زنده مانند پيچان شوند

و ديگر كه گر بشنوى گفت راست * روان و دلم بر زبانم گواست

كه پر درد باشم ز مردان مرد * كه پيش من آيند روز نبرد

پس از رستم زال سام سوار * نديدم چو تو نيز يك نامدار

پدر بر پدر نامبردار و شاه * چو تو جنگ جويى نيابد سپاه

تو شو تا ز لشكر يكى نامجوى * بيايد به روى اندر آريم روى

به دو گفت طوس اى سر افراز مرد * سپهبد منم هم سوار نبرد

تو هم نامدارى ز توران سپاه * چرا راى كردى بآوردگاه

دلت گر پذيرد يكى پند من * بجويى بدين كار پيوند من

كزين كينه تا زنده ماند يكى * نياسود خواهد سپاه اندكى

تو با خويش و پيوند و چندين سوار * همه پهلوان و همه نامدار

بخيره مده خويشتن را بباد * ببايد كه پند من آيدت ياد

سزاوار كشتن هر آن كس كه هست * بمان تا بيازند بر كينه دست

كزين كينه مرد گنهكار هيچ * رهايى نيابد خرد را مپيچ

مرا شاه ايران چنين داد پند * كه پيران نبايد كه يابد گزند

كه او ويژه پروردگار منست * جهان ديده و دوستدار منست

به بيداد بر خيره با او مكوش * نگه كن كه دارد بپند تو گوش

چنين گفت هومان به بيداد و داد * چو فرمان دهد شاه فرّخ نژاد

بران رفت بايد به بيچارگى * سپردن به دو دل بيكبارگى

همان رزم پيران نه بر آرزوست * كه او راد و آزاده و نيك خوست

بدين گفت و گوى اندرون بود طوس * كه شد گيو را روى چون سندروس