شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٣٤٢

[ شكسته شدن ايرانيان به جنگ تركان ]

مگر خود فريبرز با آن درفش * بيايد كند روى دشمن بنفش

چو بشنيد بيژن برانگيخت اسپ * بيامد بكردار آذر گشسپ

بنزد فريبرز و با او بگفت * كه ايدر چه دارى سپه در نهفت

عنان را چو گردان يكى بر گراى * برين كوه سر بر فزون زين مپاى

اگر تو نيايى مرا ده درفش * سواران و اين تيغهاى بنفش

[ چو بيژن سخن با فريبرز گفت * نكرد او خرد با دل خويش جفت ]

يكى بانگ برزد ببيژن كه رو * كه در كار تندى و در جنگ نو

مرا شاه داد اين درفش و سپاه * همين پهلوانى و تخت و كلاه

درفش از در بيژن گيو نيست * نه اندر جهان سربسر نيو نيست

يكى تيغ بگرفت بيژن بنفش * بزد ناگهان بر ميان درفش

به دو نيمه كرد اختر كاويان * يكى نيمه بر داشت گرد از ميان

بيامد كه آرد بنزد سپاه * چو تركان بديدند اختر به راه

يكى شير دل لشكرى جنگجوى * همه سوى بيژن نهادند روى

كشيدند گوپال و تيغ بنفش * به پيكار آن كاويانى درفش

چنين گفت هومان كه آن اخترست * كه نيروى ايران به دو اندرست

درفش بنفش ار بچنگ آوريم * جهان جمله بر شاه تنگ آوريم

كمان را بزه كرد بيژن چو گرد * بريشان يكى تير باران بكرد

سپه يك سر از تير او دور شد * همى گرگ درّنده را سور شد

بگفتند با گيو و با گستهم * سواران كه بودند با او بهم

كه مان رفت بايد بتوران سپاه * ربودن از يشان همى تاج و گاه

ز گردان ايران دلاور سران * برفتند بسيار نيزه وران

بكشتند زيشان فراوان سوار * بيامد ز ره بيژن نامدار

سپاه اندر آمد بگرد درفش * هوا شد ز گرد سواران بنفش

دگر باره از جاى برخاستند * بران دشت رزمى نو آراستند

به پيش سپه كشته شد ريونيز * كه كاوس را بد چو جان عزيز

يكى تاجور شاه كهتر پسر * نياز فريبرز و جان پدر

سر و تاج او اندر آمد به خاك * بسى نامور جامه كردند چاك

ازان پس خروشى بر آورد گيو * كه اى نامداران و گردان نيو

چنويى نبود اندرين رزمگاه * جوان و سرافراز و فرزند شاه

نبيره جهاندار كاوس پير * سه تن كشته شد زار بر خيره خير

فرود سياوش چون ريونيز * بگيتى فزون زين شگفتى چه چيز

اگر تاج آن نارسيده جوان * بدشمن رسد شرم دارد روان

اگر من بجنبم ازين رزمگاه * شكست اندر آيد بايران سپاه

نبايد كه آن افسر شهريار * بتركان رسد در صف كارزار

فزايد برين ننگها ننگ نيز * ازين افسر و كشتن ريونيز

چنان بد كه بشنيد آواز گيو * سپهبد سر افراز پيران نيو

بر آمد بنوّى يكى كارزار * ز لشكر بران افسر نامدار