شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٣٤١

[ شكسته شدن ايرانيان به جنگ تركان ]

چنان شد كه كس روى كشور نديد * ز بس كشتگان شد زمين ناپديد

يكى پشت بر ديگرى برنگاشت * نه بگذاشت آن جايگه را كه داشت

چنين گفت هومان بفرشيد ورد * كه با قلبگه جست بايد نبرد

فريبرز بايد كزان قلبگاه * گريزان بيايد ز پشت سپاه

پس آسان بود جنگ با ميمنه * بچنگ آيد آن رزمگاه و بنه

برفتند پس تا بقلب سپاه * بجنگ فريبرز كاوس شاه

ز هومان گريزان بشد پهلوان * شكست اندر آمد برزم گوان

بدادند گردنكشان جاى خويش * نبودند گستاخ با راى خويش

يكايك بدشمن سپردند جاى * ز گردان ايران نبد كس بپاى

بماندند بر جاى كوس و درفش * ز پيكارشان ديده‌ها شد بنفش

دليران بدشمن نمودند پشت * ازان كارزار انده آمد بمشت

نگون گشته كوس و درفش و سنان * نبود ايچ پيدا ركيب از عنان

چو دشمن ز هر سو بانبوه شد * فريبرز بر دامن كوه شد

برفتند ز ايرانيان هرك زيست * بران زندگانى ببايد گريست

همى بود بر جاى گودرز و گيو * ز لشكر بسى نامبردار نيو

چو گودرز كشواد بر قلبگاه * درفش فريبرز كاوس شاه

نديد و يلان سپه را نديد * بكردار آتش دلش بر دميد

عنان كرد پيچان به راه گريز * بر آمد ز گودرزيان رستخيز

به دو گفت گيو اى سپهدار پير * بسى ديدهء گرز و گوپال و تير

اگر تو ز پيران بخواهى گريخت * ببايد بسر بر مرا خاك ريخت

نماند كسى زنده اندر جهان * دليران و كار آزموده مهان

ز مردن مرا و ترا چاره نيست * درنگى تر از مرگ پتياره نيست

چو پيش آمد اين روزگار درشت * ترا روى بينند بهتر كه پشت

بپيچيم زين جايگه سوى جنگ * نياريم بر خاك كشواد ننگ

ز دانا تو نشنيدى آن داستان * كه بر گويد از گفتهء باستان

كه گر دو برادر نهد پشت پشت * تن كوه را سنگ ماند بمشت

تو باشى و هفتاد جنگى پسر * ز دوده ستوده بسى نامور

بخنجر دل دشمنان بشكنيم * و گر كوه باشد ز بن بر كنيم

چو گودرز بشنيد گفتار گيو * بديد آن سر و ترگ بيدار نيو

پشيمان شد از دانش و راى خويش * بيفشارد بر جايگه پاى خويش

گرازه برون آمد و گستهم * ابا برته و زنگهء يل بهم

بخوردند سوگندهاى گران * كه پيمان شكستن نبود اندران

كزين رزمگه بر نتابيم روى * گر از گرز خون اندر آيد بجوى

و زان جايگه ران بيفشاردند * برزم اندرون گرز بگذاردند

ز هر سو سپه بىكران كشته شد * زمانه همى بر بدى گشته شد

به بيژن چنين گفت گودرز پير * كز ايدر برو زود بر سان تير

بسوى فريبرز بر كش عنان * بپيش من آر اختر كاويان