شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٣٣٤

[ رزم ايرانيان با تژاو ]

يكى تيره گرد از ميان بر دميد * بدان سان كه خورشيد شد ناپديد

جهان شد چو آبار بهمن سياه * ستاره نديدند روشن نه ماه

بقلب سپاه اندرون گيو گرد * همى از جهان روشنايى ببرد

بپيش اندرون بيژن تيز چنگ * همى بزمگاه آمدش جاى جنگ

و زان سوى با تاج بر سر تژاو * كه بوديش با شير درّنده تاو

يلانش همه نيك مردان و شير * كه هرگز نشدشان دل از رزم سير

بسى بر نيامد برين روزگار * كه آن ترك سير آمد از كارزار

سه بهره ز توران سپه كشته شد * سر بخت آن ترك برگشته شد

همى شد گريزان تژاو دلير * پسش بيژن گيو بر سان شير

خروشان و جوشان و نيزه بدست * تو گفتى كه غرّنده شيرست مست

يكى نيزه زد بر ميان تژاو * نماند آن زمان با تژاو ايچ تاو

گراينده بد بند رومى زره * بپيچيد و بگشاد بند گره

بيفگند نيزه بيازيد چنگ * چو بر كوه بر غرم تازد پلنگ

بدان سان كه شاهين ربايد چكاو * ربود آن گرانمايه تاج تژاو

كه افراسيابش بسر بر نهاد * نبودى جدا زو بخواب و به ياد

چنين تا در دژ همى تاخت اسپ * پس اندرش بيژن چو آذرگشسپ

چو نزديكى دژ رسيد اسپنوى * بيامد خروشان پر از آب روى

كه از كين چنين پشت برگاشتى * بدين دژ مرا خوار بگذاشتى

سزد گر ز پس بر نشانى مرا * بدين ره بدشمن نمانى مرا

تژاو سرافراز را دل بسوخت * بكردار آتش رخش بر فروخت

فراز اسپنوى و تژاو از نشيب * به دو داد در تاختن يك ركيب

پس اندر نشاندش چو ماه دمان * بر آمد ز جا باره زيرش دنان

همى تاخت چون گرد با اسپنوى * سوى راه توران نهادند روى

زمانى دويد اسپ جنگى تژاو * نماند ايچ با اسپ و با مرد تاو

تژاو آن زمان با پرستنده گفت * كه دشوار كار آمد اى خوب جفت

فرو ماند اين اسپ جنگى ز كار * ز پس بدسگال آمد و پيش غار

اگر دور از ايدر به بيژن رسم * بكام بدانديش دشمن رسم

ترا نيست دشمن بيكبارگى * بمان تا برانم من اين بارگى

فرود آمد از اسپ او اسپنوى * تژاو از غم او پر از آب روى

سبكبار شد اسپ و تندى گرفت * پسش بيژن گيو كندى گرفت

چو ديد آن رخ ماه روى اسپنوى * ز گلبرگ روى و پر از مشك موى

پس پشت خويش اندرش جاى كرد * سوى لشكر پهلوان راى كرد

بشادى بيامد بدرگاه طوس * ز درگاه بر خاست آواى كوس

كه بيدار دل شير جنگى سوار * دمان با شكار آمد از مرغزار

سپهدار و گردان پرخاش جوى * بويرانى دژ نهادند روى

ازان پس برفتند سوى گله * كه بودند بر دشت تركان يله

گرفتند هر يك كمندى بچنگ * چنانچون بود ساز مردان جنگ