شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٩٦

[ گذشتن كىخسرو از جيحون ]

اگر من شوم غرقه گر مادرت * گزندى نبايد كه گيرد سرت

ز مادر تو بودى مراد جهان * كه بيكار بد تخت شاهنشهان

مرا نيز مادر ز بهر تو زاد * ازين كار بر دل مكن هيچ ياد

كه من بىگمانم كه افراسياب * بيايد دمان تا لب رود آب

مرا بر كشد زنده بر دار خوار * فرنگيس را با تو اى شهريار

به آب افگند ماهيان تان خورند * و گر زير نعل اندرون بسپرند

به دو گفت كىخسرو اينست و بس * پناهم بيزدان فرياد رس

فرود آمد از بارهء راه جوى * بماليد و بنهاد بر خاك روى

همى گفت پشت و پناهم توى * نمايندهء راى و را هم توى

درستى و پستى مرا فرّ تست * روان و خرد سايهء پرّ تست

به آب اندرون دلافزايم توى * به خشكى همان رهنمايم توى

به آب اندر افگند خسرو سياه * چو كشتى همى راند تا باژگاه

پسِ او فرنگيس و گيو دلير * نترسد ز جيحون و زان آب شير

بدان سو گذشتند هر سه درست * جهانجوى خسرو سر و تن بشست

بدان نيستان در نيايش گرفت * جهان آفرين را ستايش گرفت

چو از رود كردند هر سه گذر * نگهبان كشتى شد آسيمه سر

بياران چنين گفت كاينت شگفت * كزين برتر انديشه نتوان گرفت

بهاران و جيحون و آب روان * سه جوشن ور و اسپ و برگستوان

بدين ژرف دريا چنين بگذرد * خردمندش از مردمان نشمرد

پشيمان شد از كار و گفتار خويش * تبه ديد ازان كار بازار خويش

بياراست كشتى به چيزى كه داشت * ز باد هوا بادبان بر گذاشت

بپوزش برفت از پس شهريار * چو آمد بنزديكىء رودبار

همه هديها نزد شاه آوريد * كمان و كمند و كلاه آوريد

به دو گفت گيو اى سگ بىخرد * تو گفتى كه اين آب مردم خورد

چنين مايه‌ور پر هنر شهريار * همى از تو كشتى كند خواستار

ندادى كنون هديهء تو مباد * بود روز كين روزت آيد بباد

چنان خوار برگشت زو رودبان * كه جان را همى گفت پدرودمان

چو آمد بنزديكىء باژگاه * هم آنگه ز توران بيامد سپاه

چو نزديك رود آمد افراسياب * نديد ايچ مردم نه كشتى بر آب

يكى بانگ زد تند بر باژخواه * كه چون يافت اين ديو بر آب راه

چنين داد پاسخ كه اى شهريار * پدر باژبان بود و من باژدار

نديدم نه هرگز شنيدم چنين * كه كردى كسى ز آب جيحون زمين

بهاران و اين آب با موج تيز * چو اندر شوى نيست راه گريز

چنان بر گذشتند هر سه سوار * تو گفتى هوا داشتشان بر كنار

ازان پس بفرمود افراسياب * كه بشتاب و كشتى بر افگن باب

به دو گفت هومان كه اى شهريار * بر انديش و آتش مكن در كنار

تو با اين سواران بايران شوى * همى در دم ِ گاوشيدان شوى