شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٩٥

[ گذشتن كىخسرو از جيحون ]

كه كس را نگويى كه بگشاى دست * چنين رو دمان تا بجاى نشست

ندانم چه رازست نزد سپهر * بخواهد بريدن ز ما پاك مهر

چو بشنيد گفتارش افراسياب * بديده ز خشم اندر آورد آب

يكى بانگ بر زد ز پيشش براند * بپيچيد پيران و خامش بماند

ازان پس بمغز اندر افگند باد * بدشنام و سوگند لب برگشاد

كه گر گيو و كىخسرو ديو زاد * شوند ابر غرّنده گر تيز باد

فرود آورمشان ز ابر بلند * بزد دست و ز گرز بگشاد بند

ميانشان ببرّم بشمشير تيز * بماهى دهم تا كند ريز ريز

چو كىخسرو ايران بجويد همى * فرنگيس بارى چه پويد همى

خود و سركشان سوى جيحون كشيد * همى دامن از خشم در خون كشيد

بهومان بفرمود كاندر شتاب * عنان را بكش تا لب رود آب

كه چون گيو و خسرو ز جيحون گذشت * غم و رنج ما باد گردد بدشت

نشان آمد از گفتهء راستان * كه دانا بگفت از گه باستان

كه از تخمهء تور و ز كىقباد * يكى شاه خيزد ز هر دو نژاد

كه توران زمين را كند خارستان * نماند برين بوم و بر شارستان

رسيدند پس گيو و خسرو بر آب * همى بودشان بر گذشتن شتاب

گرفتند پيگار با باژخواه * كه كشتى كدامست بر باژگاه

نوندى كجا بادبانش نكوست * به خوبى سزاوار كىخسرو اوست

چنين گفت با گيو پس باج خواه * كه آب روان را چه چاكر چه شاه

همى گر گذر بايدت ز آب رود * فرستاد بايد بكشتى درود

به دو گفت گيو آنچ خواهى بخواه * گذر ده كه تنگ اندر آمد سپاه

بخواهم ز تو باج گفت اندكى * ازين چار چيزت بخواهم يكى

زره خواهم از تو گر اسپ سياه * پرستار و گر پور فرخنده ماه

به دو گفت گيو اى گسسته خرد * سخن زان نشان گوى كاندر خورد

بهر باژگر شاه شهرى بدى * ترا زين جهان نيز بهرى بدى

كه باشى كه شه را كنى خواستار * چنين باد پيمايى اى بادسار

و گر مادر شاه خواهى همى * بباژ افسر ماه خواهى همى

سه ديگر چو شبرنگ بهزاد را * كه كوتاه دارد بتگ باد را

چهارم چو جستى بخيره زره * كه آن را ندانى گره تا گره

نگردد چنين آهن از آب تر * نه آتش برو بر بود كارگر

نه نيزه نه شمشير هندى نه تير * چنين باژ خواهى بدين آب گير

كنون آب ما را و كشتى ترا * بدين گونه شاهى درشتى ترا

به دو گفت گيو ار تو كىخسروى * نبينى ازين آب جز نيكوى

فريدون كه بگذاشت اروند رود * فرستاد تخت مهى را درود

جهانى شد او را سراسر رهى * كه با روشنى بود و با فرّهى

چه انديشى ار شاه ايران توى * سر نامداران و شيران توى

به بد آب را كى بود بر تو راه * كه با فرّ و برزى و زيباى گاه