شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٩٤

[ يافتن افراسياب پيران را به راه ]

بدان گشت همداستان پهلوان * بسوگند بخريد اسپ و روان

كه نگشايد آن بند را كس به راه * ز گلشهر سازد وى آن دستگاه

به دو داد اسپ و دو دستش ببست * ازان پس بفرمود تا بر نشست

[ يافتن افراسياب پيران را به راه ]

[ يافتن افراسياب پيران را به راه ]

چو از لشكر آگه شد افراسياب * برو تيره شد تابش آفتاب

بزد كوس و ناى و سپه بر نشاند * ز ايوان بكردار آتش براند

دو منزل يكى كرد و آمد دوان * همى تاخت بر سان تير از كمان

بياورد لشكر بران رزمگاه * كه آورد كلباد بد با سپاه

همه مرز لشكر پراگنده ديد * بهر جاى بر مردم افگنده ديد

بپرسيد كين پهلوان با سپاه * كى آمد ز ايران بدين رزمگاه

نبرد آگهى كس ز جنگ آوران * كه بگذشت زين سان سپاهى گران

كه برد آگهى نزد آن ديوزاد * كه كس را دل و مغز پيران مباد

اگر خاك بوديش پروردگار * نديدى دو چشم من اين روزگار

سپهرم به دو گفت كاسان بدى * اگر دل ز لشكر هراسان بدى

يكى گيو گودرز بودست و بس * سوار ايچ با او نديدند كس

ستوه آمد از چنگ يك تن سپاه * همى رفت گيو و فرنگيس و شاه

سپهبد چو گفت سپهرم شنيد * سپاهى ز پيش اندر آمد پديد

سپهدار پيران بپيش اندرون * سر و روى و يالش همه پر ز خون

گمان برد كو گيو را يافتست * بپيروزى از پيش بشتافتست

چو نزديكتر شد نگه كرد شاه * چنان خسته بد پهلوان سپاه

ورا ديد بر زين ببسته چو سنگ * دو دست از پس پشت با پالهنگ

بپرسيد و زو ماند اندر شگفت * غمى گشت و انديشه اندر گرفت

به دو گفت پيران كه شير ژيان * نه درّنده گرگ و نه ببر بيان

نباشد چنان در صف كارزار * كجا گيو تنها بد اى شهريار

[ من آن ديدم از گيو كز پيل و شير * نبيند جهان ديده مرد دلير ]

بر آن سان كجا بر دمد روز جنگ * ز نفسش به دريا بسوزد نهنگ

نخست اندر آمد بگرز گران * همى كوفت چون پتك آهنگران

باسپ و بگرز و بپاى و ركيب * سوار از فراز اندر آمد بشيب

همانا كه باران نبارد ز ميغ * فزون زانك باريد بر سرش تيغ

چو اندر گلستان بزين بر بخفت * تو گفتى كه گشتست با كوه جفت

سرانجام برگشت يك سر سپاه * بجز من نشد پيش او كينه خواه

گريزان ز من تاب داده كمند * بيفگند و آمد ميانم به بند

پراگنده شد دانش و هوش من * به خاك اندر آمد سر و دوش من

از اسپ اندر آمد دو دستم ببست * بر افگند بر زين و خود بر نشست

زمانى سر و پايم اندر كمند * بديگر زمان زيرِ سوگند و بند

بجان و سر شاه و خورشيد و ماه * بدادار هرمزد و تخت و كلاه

مرا داد زين گونه سوگند سخت * بخوردم چو ديدم كه برگشت بخت