شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٥٤

[ بازگشتن گرسيوز و بدگوى كردن پيش افراسياب ]

سه روز اندرين كار راى آوريم * سخنهاى بهتر بجاى آوريم

چو اين راى گردد خرد را درست * بگويم كه درمان چه بايدت جست

چهارم چو گرسيوز آمد بدر * كله بر سر و تنگ بسته كمر

سپهدار تركان ورا پيش خواند * ز كار سياوش فراوان براند

به دو گفت كاى يادگار پشنگ * چه دارم بگيتى جز از تو بچنگ

همه رازها بر تو بايد گشاد * بژرفى ببين تا چه آيدت ياد

ازان خواب بد چون دلم شد غمى * بمغز اندر آورد لختى كمى

نبستم بجنگ سياوش ميان * ازو نيز ما را نيامد زيان

چو او تخت پر مايه پدرود كرد * خرد تار كرد و مرا پود كرد

ز فرمان من يك زمان سر نتافت * چو از من چنان نيكويها بيافت

سپردم به دو كشور و گنج خويش * نكرديم ياد از غم و رنج خويش

به خون نيز پيوستگى ساختم * دل از كين ايران بپرداختم

بپيچيدم از جنگ و فرزند روى * گرامى دو ديده سپردم بدوى

پس از نيكويها و هر گونه رنج * فدى كردن كشور و تاج و گنج

گرايدونك من بد سگالم بدوى * ز گيتى بر آيد يكى گفت و گوى

به دو بر بهانه ندارم ببد * گر از من به دو اندكى بد رسد

زبان بر گشايند بر من مهان * درفشى شوم در ميان جهان

نباشد پسند جهان آفرين * نه نيز از بزرگان روى زمين

ز دد تيزدندان تر از شير نيست * كه اندر دلش بيم شمشير نيست

اگر بچّهء از پدر دردمند * كند مرغزارش پناه از گزند

سزد گر بد آيد به دو از پناه ؟ * پسندد چنين داور هور و ماه ؟

ندانم جز آن كش بخوانم بدر * و ز ايدر فرستمش نزد پدر

اگر گاه جويد گر انگشترى * ازين بوم و بر بگسلد داورى

به دو گفت گرسيوز اى شهريار * مگير اين چنين كار پر مايه خوار

از ايدر گر او سوى ايران شود * بر و بوم ما پاك ويران شود

هر آنگه كه بيگانه شد خويش تو * بدانست راز كم و بيش تو

چو جويى دگر زو تو بيگانگى * كند رهنمونى بديوانگى

يكى دشمنى باشد اندوخته * نمك را پراگنده بر سوخته

بدين داستان زد يكى رهنمون * كه بادى كه از خانه آيد برون

ندانى تو بستن برو رهگذار * و گر بگذرى نگذرد روزگار

سياوش داند همه كار تو * هم از كار تو هم ز گفتار تو

نبينى تو زو جز همه درد و رنج * پراگندن دوده و نام و گنج

ندانى كه پروردگار پلنگ * نبيند ز پرورده جز درد و چنگ

چو افراسياب اين سخن باز جست * همه گفت گرسيوز آمد درست

پشيمان شد از راى و كردار خويش * همى كژّ دانست بازار خويش

چنين داد پاسخ كه من زين سخن * نه سر نيك بينم بلا را نه بن

بباشيم تا راى گردان سپهر * چگونه گشايد بدين كار چهر