شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٣١

[ رفتن زنگه پيش افراسياب ]

فرستاده خود باشم و رهنماى * بمانم برين دشت پرده سراى

سياوش چو پاسخ چنين داد باز * بپژمرد جان دو گردن فراز

ز بيم جداييش گريان شدند * چو بر آتش تيز بريان شدند

همى ديد چشم بد روزگار * كه اندر نهان چيست با شهريار

نخواهد بدن نيز ديدار او * ازان چشم گريان شد از كار او

چنين گفت زنگه كه ما بنده‌ايم * به مهر سپهبد دل آگنده‌ايم

فداى تو بادا تن و جان ما * چنين باد تا مرگ پيمان ما

چو پاسخ چنين يافت از نيكخواه * چنين گفت با زنگه بيدار شاه

كه رو شاه توران سپه را بگوى * كه زين كار ما را چه آمد به روى

ازين آشتى جنگ بهر منست * همه نوش تو دُرد و زهر منست

ز پيمان تو سر نگردد تهى * و گر دور مانم ز تخت مهى

جهاندار يزدان پناه منست * زمين تخت و گردون كلاه منست

و ديگر كه بر خيره ناكرده كار * نشايست رفتن بر شهريار

يكى راه بگشاى تا بگذرم * بجايى كه كرد ايزد آبشخورم

[ يكى كشورى جويم اندر جهان * كه نامم ز كاوس ماند نهان ]

[ ز خوى بد او سخن نشنوم * ز پيگار او يك زمان بغنوم ]

بشد زنگه با نامور صد سوار * گروگان ببرد از در شهريار

چو در شهر سالار تركان رسيد * خروش آمد و ديده‌بانش بديد

پذيره شدش نامدارى بزرگ * كجا نام او بود جنگى طورگ

چو زنگه بيامد بنزديك شاه * سپهدار بر خاست از پيشگاه

گرفتش ببر تنگ و بنواختش * گرامى بر خويش بنشاختش

چو بنشست با شاه پيغام داد * سراسر سخنها به دو كرد ياد

چو بشنيد پيچان شد افراسياب * دلش گشت پر درد و سر پر ز تاب

بفرمود تا جايگه ساختند * ورا چون سزا بود بنواختند

چو پيران بيامد تهى كرد جاى * سخن رفت با نامور كدخداى

ز كاوس و ز خام گفتار او * ز خوى بد و راى و پيگار او

همى گفت و رخساره كرده دژم * ز كار سياوش دل پر ز غم

فرستادن زنگهء شاوران * همه ياد كرد از كران تا كران

بپرسيد كاين را چه درمان كنيم * و زين چاره جستن چه پيمان كنيم

به دو گفت پيران كه اى شهريار * انوشه بدى تا بود روزگار

تو از ما بهر كار داناترى * ببايستها بر تواناترى

گمان و دل و دانش و راى من * چنينست انديشه بر جاى من

كه هر كس كه بر نيكوى در جهان * توانا بود آشكار و نهان

ازين شاهزاده نگيرند باز * ز گنج و ز رنج آنچ آيد فراز

من ايدون شنيدم كه اندر جهان * كسى نيست مانند او از مهان

به بالا و ديدار و آهستگى * بفرهنگ و راى و بشايستگى

هنر با خرد نيز بيش از نژاد * ز مادر چنو شاهزاده نزاد