شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.٢٢١

[ پرسيدن افرسياب موبدان را از خواب ]

بدين سان بشادى گذر كرد روز * چو از چشم شد دور گيتى فروز

بخواب و بآرامش آمد شتاب * بغلتيد بر جامه افراسياب

چو يك پاس بگذشت از تيره شب * چنانچون كسى راز گويد بتب

خروشى بر آمد ز افراسياب * بلرزيد بر جاى آرام و خواب

پرستندگان تيز برخاستند * خروشيدن و غلغل آراستند

چو آمد بگرسيوز آن آگهى * كه شد تيره ديهيم شاهنشهى

بتيزى بيامد بنزديك شاه * ورا ديد بر خاك خفته به راه

ببر در گرفتش بپرسيد ز وى * كه اين داستان با برادر بگوى

چنين داد پاسخ كه پرسش مكن * مگو اين زمان ايچ با من سخن

بمان تا خرد بازيابم يكى * ببر گير و سختم بدار اندكى

زمانى بر آمد چو آمد به هوش * جهان ديده با ناله و با خروش

نهادند شمع و بر آمد بتخت * همى بود لرزان بسان درخت

بپرسيد گرسيوز نامجوى * كه بگشاى لب زين شگفتى بگوى

چنين گفت پر مايه افراسياب * كه هرگز كسى اين نبيند بخواب

كجا چون شب تيره من ديده‌ام * ز پير و جوان نيز نشنيده‌ام

بيابان پر از مار ديدم بخواب * جهان پر ز گرد آسمان پر عقاب

زمين خشك شخّى كه گفتى سپهر * به دو تا جهان بود ننمود چهر

سراپردهء من زده بر كران * بگردش سپاهى ز كند آوران

يكى باد برخاستى پر ز گرد * درفش مرا سر نگونسار كرد

برفتى ز هر سو يكى جوى خون * سراپرده و خيمه گشتى نگون

و زان لشكر من فزون از هزار * بريده سران و تن افگنده خوار

سپاهى ز ايران چو باد دمان * چه نيزه بدست و چه تير و كمان

همه نيزهاشان سر آورده بار * و زان هر سوارى سرى در كنار

بر تخت من تاختندى سوار * سيه پوش و نيزه وران صد هزار

برانگيختندى ز جاى نشست * مرا تاختندى همى بسته دست

نگه كردمى نيك هر سو بسى * ز پيوسته پيشم نبودى كسى

مرا پيش كاوس بردى دوان * يكى باد سر نامور پهلوان

يكى تخت بودى چو تابنده ماه * نشسته برو پور كاوس شاه

دو هفته نبودى ورا سال بيش * چو ديدى مرا بسته در پيش خويش

دميدى بكردار غرّنده ميغ * ميانم به دو نيم كردى بتيغ

خروشيدمى من فراوان ز درد * مرا ناله و درد بيدار كرد

به دو گفت گرسيوز اين خواب شاه * نباشد جز از كامهء نيك خواه

همه كام دل باشد و تاج و تخت * نگون گشته بر بدسگال تو بخت

گزارندهء خواب بايد كسى * كه از دانش اندازه دارد بسى

بخوانيم بيدار دل موبدان * از اخترشناسان و از بخردان

هر آن كس كزين دانش آگه بود * پراگنده گر بر در شه بود