شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٥٢

[ جنگ كاوس با شاه مازندران ]

گرازه همى شد بسان گراز * درفشى بر افراخته هفت ياز

چو فرهاد و خرّاد و برزين و گيو * برفتند با نامداران نيو

تهمتن بقلب اندر آمد نخست * زمين را به خون دليران بشست

چو گودرز كشواد بر ميمنه * سليح و سپه برد و كوس و بنه

ازان ميمنه تا بدان ميسره * بشد گيو چون گرگ پيش بره

ز شبگير تا تيره شد آفتاب * همى خون بجوى اندر آمد چو آب

ز چهره بشد شرم و آيين مهر * همى گرز باريد گفتى سپهر

ز كشته بهر جاى بر توده گشت * گياها بمغز سر آلوده گشت

چو رعد خروشنده شد بوق و كوس * خور اندر پس پردهء آبنوس

ازان سو كه بد شاه مازندران * بشد پيل تن با سپاهى گران

زمانى نكرد او يله جاى خويش * بيفشارد بر كينه گه پاى خويش

چو ديوان و پيلان پرخاش جوى * به روى اندر آورده بودند روى

جهانجوى كرد از جهاندار ياد * سنان دار نيزه بدارنده داد

بر آهيخت گرز و برآورد جوش * هوا گشت از آواز او پر خروش

بر آورد آن گرد سالاركش * نه با ديو جان و نه با پيل هش

فگنده همه دشت خرطوم پيل * همه كشته ديدند بر چند ميل

ازان پس تهمتن يكى نيزه خواست * سوى شاه مازندران تاخت راست

چو بر نيزهء رستم افگند چشم * نماند ايچ با او دليرى و خشم

يكى نيزه زد بر كمربند اوى * ز گبر اندر آمد بپيوند اوى

شد از جادويى تنش يك لخت كوه * از ايران برو بر نظاره گروه

تهمتن فرو ماند اندر شگفت * سنان دار نيزه به گردن گرفت

رسيد اندر آن جاى كاوس شاه * ابا پيل و كوس و درفش و سپاه

برستم چنين گفت كاى سرفراز * چه بودت كه ايدر بماندى دراز

به دو گفت رستم كه چون رزم سخت * ببود و بيفروخت پيروز بخت

مرا ديد چون شاه مازندران * به گردن برآورده گرز گران

برخش دلاور سپردم عنان * زدم بر كمربند گبرش سنان

گمانم چنان بد كه او شد نگون * كنون آيد از كوههء زين برون

برين گونه شد سنگ در پيش من * نبود آگه از راى كم بيش من

برين گونه خارا يكى كوه گشت * ز جنگ و ز مردى بىاندوه گشت

بلشكرگهش برد بايد كنون * مگر كايد از سنگ خارا برون

ز لشكر هر آن كس كه بد زورمند * بسودند چنگ آزمودند بند

نه برخاست از جاى سنگ گران * ميان اندرون شاه مازندران

گو پيل تن كرد چنگال باز * بران آزمايش نبودش نياز

بران گونه آن سنگ را بر گرفت * كزو ماند لشكر سراسر شگفت

پياده همى رفت بر كتف كوه * خروشان پس پشت او در گروه

ابر كردگار آفرين خواندند * برو زرّ و گوهر بر افشاندند

به پيش سراپردهء شاه برد * بيفگند و ايرانيان را سپرد