شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٣٥٦

[ برانگيختن ماهوى سورى بيژن را به جنگ يزدگرد و گريختن شاه در آسياب ]

چو نيروى پرخاش تركان بديد * بزد دست و تيغ از ميان بركشيد

بپيش سپاه اندر آمد چو پيل * زمين شد بكردار درياى نيل

چو بر لشكر ترك بر حمله برد * پس پشت او در نماند ايچ گرد

همه پشت بر تاجور گاشتند * ميان سوارانش بگذاشتند

چو برگشت ماهوى شاه جهان * بدانست نيرنگ او در نهان

چنين بود ماهوى را راى و راه * كه او ماند اندر ميان سپاه

شهنشاه در جنگ شد ناشكيب * همى زد بتيغ و بپاى و ركيب

فراوان ازان نامداران بكشت * چو بيچاره تر گشت بنمود پشت

ز تركان بسى بود در پشت اوى * يكى كابلى تيغ در مشت اوى

همى تاخت جوشان چو از ابر برق * يكى آسيا بد بر آن آب زرق

فرود آمد از باره شاه جهان * ز بدخواه در آسيا شد نهان

سواران بجستن نهادند روى * همه زرق ازو شد پر از گفت و گوى

ازو بازماند اسپ زرّين ستام * همان گرز و شمشير زرّين نيام

بجستنش تركان خروشان شدند * ازان باره و ساز جوشان شدند

نهان گشته در خانهء آسيا * نشست از بر خشك لختى گيا

چنين است رسم سراى فريب * فرازش بلند و نشيبش نشيب

بدانگه كه بيدار بد بخت اوى * بگردون كشيدى فلك تخت اوى

كنون آسيايى بيامدش بهر * ز نوشش فراوان فزون بود زهر

چه بندى دل اندر سراى فسوس * كه هزمان به گوش آيد آواز كوس

خروشى برآيد كه بربند رخت * نبينى بجز دخمهء گور تخت

دهان ناچريده دو ديده پر آب * همى بود تا بركشيد آفتاب

گشاد آسيابان در آسيا * به پشت اندرون بار و لختى گيا

فرومايه‌يى بود خسرو بنام * نه تخت و نه گنج و نه تاج و نه كام

خور خويش زان آسيا ساختى * بكارى جزين خود نپرداختى

گوى ديد برسان سرو بلند * نشسته بران سنگ چون مستمند

يكى افسرى خسروى بر سرش * درفشان ز ديباى چينى برش

[ بپيكر يكى كفش زرين بپاى * ز خوشاب و زر آستين قباى ]

نگه كرد خسرو به دو خيره ماند * بدان خيرگى نام يزدان بخواند

به دو گفت كاى شاه خورشيد روى * برين آسيا چون رسيدى تو گوى

چه جاى نشستت بود آسيا * پر از گندم و خاك و چندى گيا

چه مردى بدين فر و اين برز و چهر * كه چون تو نبيند همانا سپهر

از ايرانيانم به دو گفت شاه * هزيمت گرفتم ز توران سپاه

به دو آسيابان بتشوير گفت * كه جز تنگ دستى مرا نيست جفت

اگر نان كشكينت آيد به كار * و رين ناسزا ترّهء جويبار

بيارم جزين نيز چيزى كه هست * خروشان بود مردم تنگ دست

بسه روز شاه جهان را ز رزم * نبود ايچ پردازش خوان و بزم

به دو گفت شاه انچ دارى بيار * خورش نيز با برسم آيد به كار