شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٣٠٧

[ داستان ساختن خسرو تاك ديس را ]

بدين گونه بد تا به پرويز شاه * رسيد آن گرامى سزاوار گاه

ز هر كشورى مهتران را بخواند * و ز ان تخت چندى سخنها براند

از يشان فراوان شكسته بيافت * بشادى سوى گرد كردن شتافت

بياورد پس تخت شاه اردشير * ز ايران هر آن كس كه بد تيزوير

بهم برزدند آن سزاوار تخت * بهنگام آن شاه پيروز بخت

ورا در گر آمد ز روم و ز چين * ز مكران و بغداد و ايران زمين

هزار و صد و بيست استاد بود * كه كردار آن تختشان ياد بود

كه او را بنا شاه گشتاسپ كرد * براى و بتدبير جاماسپ كرد

ابا هر يكى مرد شاگرد سى * ز رومى و بغدادى و پارسى

نفرمود تا يك زمان دم زدند * به دو سال تا تخت بر هم زدند

چو بر پاى كردند تخت بلند * درخشنده شد روى بخت بلند

برش بود بالاى صد شاه رش * چو هفتاد رش بر نهى از برش

صد و بيست رش نيز پهناش بود * كه پهناش كمتر ز بالاش بود

بلنديش پنجاه و صد شاه رش * چنان بد كه برابر سودى سرش

همان شاه رش هر رشى زو سه رش * كزان سر بديدى بن كشورش

بسى روز در ماه هر بامداد * يكى فرش بودى بديگر نهاد

همان تخت بِدوازدَه لخت بود * جهانى سراسر همه تخت بود

برو بشّ زرّين صد و چل هزار * ز پيروزه بر زرّ كرده نگار

همه نقرهء خام بد ميخ بش * يكى صد بمثقال با شست و شش

چو اندر بره خور نهادى چراغ * پسش دشت بودى و در پيش باغ

چو خورشيد در شير گشتى درشت * مر آن تخت را سوى او بود پشت

چو هنگامهء تيرماه آمدى * گه ميوه و جشنگاه آمدى

سوى ميوه و باغ بوديش روى * بدان تا بيابد ز هر ميوه بوى

زمستان كه بودى گه باد و نم * بر آن تخت بر كس نبودى دژم

همه طاقها بود بسته ازار * ز خزّ و سمور از در شهريار

همان گوى زرين و سيمين هزار * بر آتش همى تافتى جامه دار

بمثقال ازان هر يكى پانصد * كز آتش شدى سرخ همچون بسد

يكى نيمه زو اندر آتش بدى * دگر پيش گردان سركش بدى

شمار ستاره ده و دو و هفت * همان ماه تابان ببرجى كه رفت

چه زو ايستاده چه مانده بجا * بديدى به چشم سر اخترگرا

ز شب نيز ديدى كه چندى گذشت * سپهر از بر خاك بر چند گشت

ازان تختها چند زرّين بدى * چه مايه ز زر گوهر آگين بدى

شمارش ندانست كردن كسى * اگر چند بوديش دانش بسى

هر آن گوهرى كش بها خوار بود * كما بيش هفتاد دينار بود

بسى نيز بگذشت بر هفتصد * همى گير زين گونه از نيك و بد

بسى سرخ گوگرد بد كش بها * ندانست كس مايه و منتها

كه روشن بدى در شب تيره چهر * چو ناهيد رخشان شدى بر سپهر