شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٢٩٣

[ در انگيزهء خراب شدن شهر رى ]

چنين هم بمشكوى زرّين من * چه در خانهء گوهر آگين من

پرستار باشد ده و دو هزار * همه پاك با طوق و با گوشوار

ازان پس نگهدار ايشان توى * كه با رنج و تيمار خويشان توى

نخواهم كه گويند زيشان سخن * جز از تو اگر نو بود گر كهن

شنيد آن سخن گرديه شاد شد * ز بيغارهء دشمن آزاد شد

همى رُفت روى زمين را به روى * همى آفرين خواند بر فرّ اوى

[ در انگيزهء خراب شدن شهر رى ]

[ در انگيزهء خراب شدن شهر رى ]

برآمد برين روزگارى دراز * نبد گرديه را به چيزى نياز

چنين مى همى خورد با بخردان * بزرگان و رزم آزموده ردان

بدان مجلس اندر يكى جام بود * نوشته برو نام بهرام بود

بفرمود تا جام بنداختند * و ز ان هر كسى دل بپرداختند

گرفتند نفرين ببهرام بر * بران جام و آرندهء جام بر

چنين گفت كاكنون بر و بوم رى * بكوبند پيلان جنگى بپى

همه مردم از شهر بيرون كنند * همه رى بپى دشت و هامون كنند

گرانمايه دستور با شهريار * چنين گفت كاى از كيان يادگار

نگه كن كه شهرى بزرگست رى * نشايد كه كوبند پيلان بپى

كه يزدان دران كار همداستان * نباشد نه هم بر زمين راستان

بدستور گفت آن زمان شهريار * كه بدگوهرى بايد و نابكار

كه يك چند باشد برى مرزبان * يكى مرد بىدانش و بد زبان

به دو گفت بهمن كه گر شهريار * بخواهد نشان چنين نابكار

بجوييم و اين را بجا آوريم * نبايد كه بىرهنما آوريم

چنين گفت خسرو كه بسيارگوى * نژند اخترى بايدم سرخ موى

تنش سرخ و بينى كژ و روى زشت * همان دوزخى روى دور از بهشت

يكى مرد بدنام و رخساره زرد * بدانديش و كوتاه و دل پر ز درد

همان بد دل و سفله و بىفروغ * سرش پر ز كين و زبان پر دروغ

دو چشمش كژ و سبز و دندان بزرگ * به راه اندرون كژ رود همچو گرگ

همه موبدان مانده زو در شگفت * كه تا ياد خسرو چنين چون گرفت

همى جست هر كس بگرد جهان * ز شهر كسان از كهان و مهان

چنان بد كه روزى يكى نزد شاه * بيامد كزين گونه مردى به راه

بديدم بيارم بفرمان كى * بدان تا فرستدش خسرو برى

بفرمود تا نزد او آورند * و زان گونه بازى بكو آورند

ببردند زين گونه مردى برش * بخنديد زو كشور و لشكرش

به دو گفت خسرو ز كردار بد * چه دارى به ياد اى بد بىخرد

چنين گفت با شاه كز كار بد * نياسايم و نيست با من خرد

سخن هرچ گويى دگرگون كنم * تن و جان مردم پر از خون كنم

سر مايهء من دروغست و بس * سوى راستى نيستم دست رس

به دو گفت خسرو كه بد اخترت * نوشته مبادا جزين بر سرت