شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٢١٢

[ آگاهى شدن بهرام چوبينه از كور شدن هرمزد و سپاه كشيدن به جنگ خسرو پرويز ]

چو گردوى و شاپور و چون انديان * سپهدار ارمينيه رادمان

نشستند با شاه ايران براز * بزرگان فرزانهء رزمساز

چنين گفت خسرو بدان مهتران * كه اى سرفرازان و جنگ آوران

هر آن مغز كو را خرد روشنست * ز دانش يكى بر تنش جوشنست

كس آن را نبرّد مگر تيغ مرگ * شود موم ازان زخم پولاِد ترگ

كنون من بسال از شما كهترم * براى جوانى جهان نسپرم

بگوييد تا چارهء كار چيست * بران خستگيها پر آزار كيست

به دو گفت موبد انوشه بدى * همه مغز را فرّ و توشه بدى

چو پيدا شد اين راز گردنده دهر * خرد را ببخشيد بر چار بهر

چو نيمى ازو بهرهء پادشاست * كه فرّ و خرد پادشا را سزاست

دگر بهرهء مردم پارسا * سديگر پرستندهء پادشا

چو نزديك باشد بشاه جهان * خرد خويشتن زو ندارد نهان

كنون از خرد پاره‌يى ماند خرد * كه دانا ورا بهر دهقان شمرد

خرد نيست با مردم ناسپاس * نه آن را كه او نيست يزدان شناس

اگر بشنود شهريار اين سخن * كه گفتست بيدار مرد كهن

به دو گفت شاه اين سخن گر بزر * نويسم جز اين نيست آيين و فرّ

سخن گفتن موبدان گوهرست * مرا در دل انديشهء ديگرست

كه چون اين دو لشكر برابر شود * سر نيزه‌ها بر دو پيكر شود

نباشد مرا ننگ كز قلبگاه * برانم شوم پيش او بىسپاه

بخوانم بآواز بهرام را * سپهدار بدنام خودكام را

يكى ز آشتى روى بنمايش * نوازمش بسيار و بستايمش

اگر خود پذيرد سخن به بود * كه چون او بدرگاه بر كه بود

وگر جنگ جويد منم جنگ جوى * سپه را به روى اندر آريم روى

همه كاردانان بدين داستان * كجا گفت گشتند همداستان

بزرگان برو آفرين خواندند * ورا شهريار زمين خواندند

همى گفت هر كس كه اى شهريار * ز تو دور بادا بد روزگار

ترا باد پيروزى و فرّهى * بزرگى و ديهيم شاهنشهى

چنين گفت خسرو كه اين باد و بس * شكست و جدايى مبيناد كس

سپه را ز بغداد بيرون كشيد * سراپردهء نو بهامون كشيد

دو لشكر چو تنگ اندر آمد به راه * ازان رو سپهبد وزين روى شاه

چو شمع جهان شد بخم اندرون * بيفشاند زلف شب تيره‌گون

طلايه بيامد ز هر دو سپاه * كه دارد ز بدخواه خود را نگاه

چو از خنجر روز بگريخت شب * همى تاخت سوزان دل و خشك لب

تبيره بر آمد ز هر دو سراى * بدان رزم خورشيد بد رهنماى

بگستهم و بندوى فرمود شاه * كه تا بر نهادند ز آهن كلاه

چنين با بزرگان روشن روان * همى راند تا چشمهء نهروان

طلايه ببهرام شد ناگزير * كه آمد سپه بر دو پرتاب تير