شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٢٠٦

[ فرستادن هرمزد آيين گشسب را به جنگ بهرام و كشته شدن او ]

اگر مهترى جويد و تاج و تخت * بپيچد بفرجام ازو روى بخت

وگر همچنين نيز كهتر بود * بفرجامش آرام بهتر بود

ز گيتى يكى بهره او را دهم * كلاه يلانش بسر بر نهم

مرا يك سر از كارش آگاه كن * درنگى مكن كار كوتاه كن

همى ساخت آيين گشسب اين سخن * كجا شاه فرزانه افگند بن

يكى مرد بد بسته از شهر اوى * بزندان شاه اندرون چاره جوى

چو بشنيد كآيين گشسب سوار * همى رفت خواهد سوى كارزار

كسى را ز زندان بنزديك اوى * فرستاد كاى مهتر نامجوى

ز شهرت يكى مرد زندانيم * نگويم همانا كه خود دانيم

مرا گر بخواهى تو از شهريار * دوان با تو آيم برين كار زار

بپيش تو جان را بكوشم بجنگ * چو يابم رهايى ز زندان تنگ

فرستاد آيين گشسب آن زمان * كسى را بر شاه گيتى دمان

كه همشهرئ من ببند اندرست * بزندان ببيم و گزند اندرست

به من بخشد او را جهاندار شاه * بدان تا كنون با من آيد به راه

به دو گفت شاه آن بد نابكار * بپيش تو در كى كند كارزار

يكى مرد خونريز و بيكار و دزد * بخواهى ز من چشم دارى به مزد

و ليكن كنون زين سخن چاره نيست * اگر زو بتر نيز پتياره نيست

به دو داد مرد بد آميز را * چنان بدكنش ديو خونريز را

بياورد آيين گشسب آن سپاه * همى راند چون باد لشكر به راه

بدين گونه تا شهر همدان رسيد * بجايى كه لشكر فرود آوريد

بپرسيد تا زان گرانمايه شهر * كسى دارد از اختر و فال بهر

به دو گفت هر كس كه اختر شناس * بنزد تو آيد پذيرد سپاس

يكى پير زن مايه دار ايدرست * كه گويى مگر ديدهء اخترست

سخن هرچ گويد نيايد جز آن * بگويد بتمّوز رنگ خزان

چو بشنيد گفتارش آيين گشسب * هم اندر زمان كس فرستاد و اسب

چو آمد بپرسيدش از كار شاه * و زان كو بياورد لشكر به راه

به دو گفت ازين پس تو در گوش من * يكى لب بجنبان كه تا هوش من

ببستر بر آيد ز تيره تنم * وگر خسته از خنجر دشمنم

همى گفت با پير زن راز خويش * نهان كرده از هر كس آواز خويش

ميان اندران مرد كو راز شاه * رهانيد و با او بيامد به راه

بپيش زن فالگو برگذشت * بمهتر نگه كرد و اندر گذشت

به دو پير زن گفت كين مرد كيست * كه از زخم او بر تو بايد گريست

پسنديده هوش تو بر دست اوست * كه مه مغز بادش بتن در مه پوست

چو بشنيد آيين گشسب اين سخن * به ياد آمدش گفت و گوى كهن

كه از گفت اختر شناسان شنيد * همى كرد بر خويشتن ناپديد

كه هوش تو بر دست همسايه‌اى * يكى دزد و بيكار و بىمايه‌اى

بر آيد به راه دراز اندرون * تو زارى كنى او بريزدت خون