شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٥٤

[ پرسش موبدان از هرمزد و پاسخ دادن او ]

كه چندين بگفتار بشتافتم * ز پرسنده پاسخ فزون يافتم

جهاندار آموزگار تو باد * خرد جوشن و بخت يار تو باد

كنون هرچ دانم بپرسم ز داد * تو پاسخ گزار آنچ آيدت ياد

ز فرزند كو بر پدر ارجمند * كدامست شايسته و بىگزند

ببخشايش دل سزاوار كيست * كه بر درد او بر ببايد گريست

ز كردار نيكى پشيمان كراست * كه دل بر پشيمانى او گواست

سزا كيست كو را نكوهش كنيم * ز كردار او چون پژوهش كنيم

ز گيتى كجا بهتر آيد گريز * كه خيزد از آرام او رستخيز

بدين روزگار از چه باشيم شاد * گذشته چه بهتر كه گيريم ياد

زمانه كه او را ببايد ستود * كدامست و ما از چه داريم سود

گرانمايه‌تر كيست از دوستان * كز آواز او دل شود بوستان

كرا بيشتر دوست اندر جهان * كه يابد به دو آشكار و نهان

همان نيز دشمن كرا بيشتر * كه باشد بروبر بد انديش‌تر

سزاوار آرام بودن كجاست * كه دارد جهاندار ازو پشت راست

ز گيتى زيانكارتر كار چيست * كه بر كردهء خود ببايد گريست

ز چيزى كه مردم همى پرورد * چه چيزست كان زودتر بگذرد

ستمكاره كش نزد او شرم نيست * كدامست كش مهر و آزار نيست

تباهى بگيتى ز گفتار كيست * دل دوستان را پر آزار كيست

چه چيزست كان ننگ پيش آورد * همان بد ز گفتار خويش آورد

بيك روز تا شب بر آمد ز كوه * ز گفتار دانا نيامد ستوه

چو هنگام شمع آمد از تيرگى * سر مهتران تيره از خيرگى

ز گفتار ايشان غمى گشت شاه * همى كرد خاموش بپاسخ نگاه

گرانمايه هرمزد بر پاى خاست * يكى آفرين كرد بر شاه راست

كه از شاه گيتى مبادا تهى * همى باد بر تخت شاهنشهى

مبادا كه بىتو ببينيم تاج * گر آيين شاهى و گر تخت عاج

بپوزش جهان پيش تو خاك باد * گزند ترا چرخ ترياك باد

سخن هرچ او گفت پاسخ دهم * بدين آرزو راى فرخ نهم

ز فرزند پرسيد دانا سخن * وزو بايدم پاسخ افگند بن

به فرزند باشد پدر شاد دل * ز غمها به دو دارد آزاد دل

اگر مهربان باشد او بر پدر * بنيكى گراينده و دادگر

دگر آنك بر جاى بخشايشست * برو چشم را جاى پالايشست

بزرگى كه بختش پراگنده گشت * بپيش يكى ناسزا بنده گشت

ز كار وى ار خون خروشى رواست * كه ناپارسايى برو پادشاست

دگر هرك با مردم ناسپاس * كند نيكويى ماند اندر هراس

هر آن كس كه نيكى فرامش كند * خرد را بكوشد كه بيهش كند

دگر گفت از آرام راه گريز * گرفتن كجا خوبتر از ستيز

بشهرى كه بيداد شد پادشا * ندارد خردمند بودن روا