شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٤٨

[ نامه نوشتن نوشين روان نزديك پسر قيصر و پاسخ فرستادن آن ]

يكى هفته هر كس كه بد راى زن * بنزديك قيصر شدند انجمن

سرانجام گفتند ما كهتريم * ز فرمان شاه جهان نگذريم

سزا خود ز كسرى چنين نامه بود * نه بر كام بايست بد كامه بود

كه امروز قيصر جوانست و نو * بگوهر بدين مرزها پيش رو

يك امسال با مرد برنا مكاو * بعنوان بيشى و باباژ و ساو

بهر پايمردى و خودكامه‌اى * نبشتند بر ناسزا نامه‌اى

بعنوان ز قيصر سر افراز روم * جهان سربسر هرچ جز روم شوم

فرستادهء شاه ايران رسيد * بگويد ز بازار ما هرچ ديد

از اندوه و شادى سخن هرچ گفت * غم و شادمانى نبايد نهفت

بشد قيصر و تازه شد قيصرى * كه سر بر فرازد ز هر مهترى

ندارد ز شاهان كسى را بكس * چه كهتر بود شاه فريادرس

چو قرطاس رومى بياراستند * بدربر فرستاده را خواستند

چو بشنيد دانا كه شد راى راست * بيامد بدر پاسخ نامه خواست

ورا ناسزا خلعتى ساختند * ز بيگانه ايوان بپرداختند

به دو گفت قيصر نه من چاكرم * نه از چين و هيتاليان كمترم

ز مهتر سبك داشتن ناسزاست * وگر شاه تو بر جهان پادشاست

بزرگ آنك او را بسى دشمنست * مرا دشمن و دوست بر دامنست

چه دارى بزرگى تو از من دريغ * همى آفتاب اندر آرى بميغ

نه از تابش او همى كم شود * و گر خون چكاند برو نم شود

چو كار آيدم شهر يارم تويى * همان از پدر يادگارم تويى

سخن هرچ ديدى به خوبى بگوى * وزين پاسخ نامه زشتى مجوى

تنش را بخلعت بياراستند * ز در بارهء مرزبان خواستند

فرستاده برگشت و آمد دمان * به منزل زمانى نجستى زمان

بيامد بنزديك كسرى رسيد * بگفت آن كجا رفت و ديد و شنيد

ز گفتار او تنگ دل گشت شاه * به دو گفت بر خوردى از رنج راه

شنيدم كه هر كو هوا پرورد * بفرجام كردار كيفر برد

گر از دوست دشمن نداند همى * چنين راز دل بر تو خواند همى

گماند كه ما را همو دوست نيست * اگر چند او را پى و پوست نيست

كنون نيز يك تن ز رومى نژاد * نمانم كه باشد ازان تخت شاد

همى سر فرازد كه من قيصرم * گر از نامداران يكى مهترم

كنم زين سپس روم را نام شوم * بر انگيزم آتش ز آباد بوم

بيزدان پاك و بخورشيد و ماه * بآذر گشسب و بتخت و كلاه

كه كز هرچ در پادشاهى اوست * ز گنج كهن پر كند گاو پوست

نسايد سر تيغ ما را نيام * حلال جهان باد بر من حرام

بفرمود تا بر درش كرّ ناى * دميدند با سنج و هندى دراى

همه كوس بر كوههء ژنده پيل * ببستند و شد روى گيتى چو نيل

سپاهى گذشت از مداين بدشت * كه درياى سبز اندرو خيره گشت