شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٤٥

سخن پرسيدن موبد از كسرى

بپرسيد كان كس كه بد كرد و مرد * ز ديوان جهان نام او را سترد

هران كس كه نيكى كند بگذرد * زمانه نفس را همى بشمرد

چه بايد همى نيكويى را ستود * چو مرگ آمد و نيك و بد را درود

چنين داد پاسخ كه كردار نيك * بيابد بهر جاى بازار نيك

نه مرد آنك او نيك كردار مرد * بياسود و جان را بيزدان سپرد

و زان كس كه ماند همى نام بد * از آغاز بد بود و فرجام بد

نياسود هر كس كزو باز ماند * وزو در زمانه بد آواز ماند

بپرسد چه كارست برتر ز مرگ * اگر باشد اين را چه سازيم برگ

چنين داد پاسخ كزين تيره خاك * اگر بگذرى يافتى جان پاك

هر آن كس كه در بيم و اندوه زيست * بران زندگى زار بايد گريست

بپرسيد كزين دو گرانتر كدام * كزوييم پر درد و ناشادكام

چنين داد پاسخ كه هم سنگ كوه * جز اندوه مشمر كه گردد ستوه

چه بيمست اگر بيم اندوه نيست * بگيتى جز اندوه نستوه نيست

بپرسيد كز ما كه با گنج تر * چنين گفت كان كس كه بىرنجتر

بپرسيد كآهو كدامست زشت * كه از ارج دورست و دور از بهشت

چنين داد پاسخ كه زن را كه شرم * نباشد بگيتى نه آواز نرم

ز مردان بتر آنك نادان بود * همه زندگانى بزندان بود

بگرود بيزدان و تن پر گناه * بدى بر دل خويش كرده سياه

بپرسيد مردم كدامست راست * كه جان و خرد بر دل او گواست

چنين گفت كان كو بسود و زيان * نگويد نبندد بدى را ميان

بپرسيد كز خو چه نيكوترست * كه آن بر سر مردمان افسرست

چنين داد پاسخ كه چون بردبار * بود مرد نايدش افسون به كار

نه آن كز پى سودمندى كند * و گر نيز راى بلندى كند

چو رادى كه پاداش رادى نجست * ببخشيد و تاريكى از دل بشست

سه ديگر چو كوشايىء ايزدى * كه از جان پاك آيد و بخردى

بپرسيد در دل هراس از چه بيش * به دو گفت كز رنج و كردار خويش

بپرسيد بخشش كدامست به * كه بخشنده گردد سر افراز و مه

چنين داد پاسخ كز ارزانيان * مداريد باز ايچ سود و زيان

بپرسيد موبد ز كار جهان * سخن برگشاد آشكار و نهان

كه آيين كژ بينم و ناپسند * دگر گردش كار ناسودمند

چنين داد پاسخ كه زين چرخ پير * اگر هست با دانش و يادگير

بزرگست و داننده و برترست * كه بر داوران جهان داورست

بد آيين مشو دور باش از پسند * مبين ايچ ازو سود و ناسودمند

بد و نيك از او دان كش انباز نيست * بكاريش فرجام و آغاز نيست

چو گويد بباش آنچ گويد بدست * همو بود تا بود و تا هست هست

بپرسيد كز درد بر كيست رنج * كه تن چون سرايست و جان را سپنج

چنين داد پاسخ كه اين بوده پوست * بود رنجه چندانك مغز اندروست