شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٤٤

سخن پرسيدن موبد از كسرى

زبون بود بدخواه در جنگ من * چو گوپال من ديد و اورنگ من

بپرسيد در جنگ خاور بدى * چنان تيز چنگ و دلاور بدى

چو با باختر ساختى ساز جنگ * شكيبايى آراستى با درنگ

چنين داد پاسخ كه مرد جوان * نينديشد از رنج و درد روان

هر آنگه كه سال اندر آيد بشست * بپيش مدارا ببايد نشست

سپاس از جهاندار پروردگار * كزويست نيك و بد روزگار

كه روز جوانى هنر داشتيم * بد و نيك را خوار نگذاشتيم

كنون روز پيرى بدانندگى * براى و بگنج و فشانندگى

جهان زير آيين و فرهنگ ماست * سپهر روان جوشن جنگ ماست

به دو گفت شاهان پيشين دراز * سخن خواستند آشكارا و راز

شما را سخن كمتر و داد بيش * فزون دارى از نامداران پيش

چنين داد پاسخ كه هر شهريار * كه باشد ورا يار پروردگار

ندارد تن خويش با رنج و درد * جهان را نگهبان هر آن كس كه كرد

بپرسيد شادان دل شهريار * پر انديشه بينم بدين روزگار

چنين داد پاسخ كه بيم گزند * ندارد بدل مردم هوشمند

به دو گفت شاهان پيشين ز بزم * نبردند جان را به اندازه رزم

چنين داد پاسخ كه ايشان ز جام * نكردند هرگز بدل ياد نام

مرا نام بر جام چيره شدست * روانم زمان را پذيره شدست

بپرسيد هر كس كه شاهان بدند * تن خويشتن را نگهبان بدند

بدار و درمان و كار پزشك * بدان تا نپالود بايد سرشك

چنين داد پاسخ كه تن بىزمان * كه پيش آيد از گردش آسمان

بجايست دارو نيايد به كار * نگه داردش گردش روزگار

چو هنگامهء رفتن آمد فراز * زمانه نگردد بپرهيز باز

بپرسيد چندان ستايش كنند * جهان آفرين را نيايش كنند

زمانى نباشد بدان شادمان * بانديشه دارد هميشه روان

چنين داد پاسخ كه انديشه نيست * دل شاه با چرخ گردان يكيست

بترسم كه هر كو ستايش كند * مگر بيم ما را نيايش كند

ستايش نشايد فزون زآنك هست * نجوييم راز دل زير دست

به دو گفت شادى ز فرزند چيست * همان آرزوها ز پيوند چيست

چنين داد پاسخ كه هر كو جهان * به فرزند ماند نگردد نهان

چو فرزند باشد بيابد مزه * ز بهر مزه دور گردد بزه

و گر بگذرد كم بود درد اوى * كه فرزند بيند رخ زرد اوى

بپرسيد كه گيتى تن آسان كراست * ز كردار نيكو پشيمان چراست

چنين داد پاسخ كه يزدان پرست * بگيرد عنان زمانه بدست

فزونى نجويد تن آسان شود * چو بيشى سگالد هراسان شود

دگر آنك گفتى ز كردار نيك * نهادن دل و جان ببازار نيك

ز گيتى زبونتر مر آن را شناس * كه نيكى سگاليد با ناسپاس