شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٤٣

سخن پرسيدن موبد از كسرى

چنين داد پاسخ كه دانا سخن * ببخشيد و انديشه افگند بن

نخستين سخن گفتن سودمند * خوش‌آواز خواند و را بىگزند

دگر آنك پيمان سخن خواستن * سخنگوى و بينا دل آراستن

كه چندان سرايد كه آيد به كار * وزو ماند اندر جهان يادگار

سه ديگر سخنگوى هنگام جوى * بماند همه ساله با آب روى

چهارم كه دانا دلاراى خواند * سراينده را مرد باراى خواند

كه پيوسته گويد سراسر سخن * اگر نو بود داستان گر كهن

بپنجم كه باشد سخنگوى گرم * بشيرين سخن هم بآواز نرم

سخن چون يك اندر دگر بافتى * ازو بىگمان كام دل يافتى

بپرسيد چندى كه آموختى * روان را بدانش بيفروختى

چنين گفت كز هرك آموختم * همه فام جان و خرد توختم

همى پرسم از ناسزايان سخن * چه گويى كه دانش كى آيد ببن

بدانش نگر دور باش از گناه * كه دانش گرامى تر از تاج و گاه

بپرسيد كس را از آموختن * ستايش نديدم و افروختن

كه نيزش ز دانا ببايد شنيد * نگويم كسى كو بجايى رسيد

چنين داد پاسخ كه از گنج سير * كه آيد مگر خاكش آرد به زير

در دانش از گنج نامىترست * همان نزد دانا گرامىترست

سخن ماند از ما همى يادگار * تو با گنج دانش برابر مدار

بپرسيد دانا شود مرد پير * گر آموزشى باشد و يادگير

چنين داد پاسخ كه داناى پير * ز دانش جوانى بود ناگزير

بر ابله جوانى گزينى رواست * كه بىگور او خاك او بىنواست

بپرسيد كز تخت شاهنشهان * بكردى همه شهريار جهان

كنون نامشان بيش ياد آوريم * به ياد از جگر سرد باد آوريم

چنين داد پاسخ كه در دل نبود * كه آن رسم را خود نبايد ستود

بشمشير و داد اين جهان داشتن * چنين رفتن و خوار بگذاشتن

بپرسيد با هر كسى پيش ازين * سخن راندى نامور بيش ازين

سبك دارد اكنون نگويد سخن * نه از نو نه از روزگار كهن

چنين داد پاسخ كه گفتار بس * بكردار جويم همه دسترس

بپرسيد هنگام شاهان نماز * نبودى چنين پيش ايشان دراز

شما را ستايش فزونست ازان * خروش و نيايش فزونست ازان

چنين داد پاسخ كه يزدان پاك * پرستنده را سر بر آرد ز خاك

فلك را گزارندهء او كند * جهان را همه بندهء او كند

گر اين بنده آن را نداند بها * مبادا ز درد و ز سختى رها

بپرسيد تا تو شدى شهريار * سپاست فزون چيست از كردگار

كزان مر ترا دانش افزون شدست * دل بدسگالان پر از خون شدست

چنين داد پاسخ كه از كردگار * سپاس آنك گشتيم به روزگار

كسى پيش من بر فزونى نجست * و ز آواز من دست بد را بشست