شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٤٢

سخن پرسيدن موبد از كسرى

سخن پرسيدن موبد از كسرى

سخن پرسيدن موبد از كسرى

يكى پير بد پهلوانى سخن * بگفتار و كردار گشته كهن

چنين گويد از دفتر پهلوان * كه پرسيد موبد ز نوشين روان

كه آن چيست كز كردگار جهان * بخواهد پرستنده اندر نهان

بدان آرزو نيز پاسخ دهد * بدان پاسخش بخت فرخ نهد

يكى دست برداشته به آسمان * همى خواهد از كردگار جهان

نيابد به خواهش همه آرزو * دو چشمش پر از آب و پر چينش رو

بموبد چنين گفت پيروز شاه * كه خواهش ز يزدان به اندازه خواه

كزان آرزو دل پر از خون شود * كه خواهد كه ز اندازه بيرون شود

بپرسيد نيكى كرا در خورست * بنام بزرگى كه زيباترست

چنين داد پاسخ كه هر كس كه گنج * بيابد پراگنده نابرده رنج

نبخشد نباشد سزاوار تخت * زمان تا زمان تيره گرددش بخت

ز هستى و بخشش بود مرد مه * تو ار گنج دارى نبخشى نه به

بگفتش خرد را كه بنياد چيست * بشاخ و ببرگ خرد شاد كيست

چنين داد پاسخ كه داناست شاد * دگر آنك شرمش بود با نژاد

بپرسيد دانش كرا سودمند * كدامست بىدانش و بىگزند

چنين داد پاسخ كه هر كو خرد * بپرورد جان را همى پرورد

ز بيشى خرد را بود سودمند * همان بىخرد باشد اندر گزند

بگفتش كه دانش به از فرّ شاه * كه فرّ و بزرگيست زيباى گاه

چنين داد پاسخ كه دانا بفر * بگيرد جهان سر بسر زير پر

خرد بايد و نام و فرّ و نژاد * بدين چار گيرد سپهر از تو ياد

چنين گفت زان پس كه زيباى تخت * كدامست و ز كيست ناشاد بخت

چنين داد پاسخ كه يارى نخست * ببايد ز شاه جهاندار جست

دگر بخشش و دانش و رسم گاه * دلش پر ز بخشايش داد خواه

ششم نيز كان را دهد مهترى * كه باشد سزاوار بر بهترى

بهفتم كه از نيك و بد در جهان * سخنها بر و بر نماند نهان

چو فرّ و خرد دارد و دين و بخت * سزاوار تاجست و زيباى تخت

بهشتم كه دشمن بداند ز دوست * بىآزارى از شهر ياران نكوست

نماند پس از مرگ او نام زشت * بيابد بفرجام خرم بهشت

بپرسيدش از داد و خردك منش * ز نيكىّ و ز مردم بدكنش

چنين داد پاسخ كه آز و نياز * دو ديوند بدگوهر و ديرساز

هر آن كس كه بيشى كند آرزوى * به دو ديو او باز گردد بخوى

و گر سفلگى بر گزيد او ز رنج * گزيند برين خاك آگنده گنج

چو بيچاره ديوى بود ديرساز * كه هر دو بيك خو گرايند باز

بپرسيد و گفتا كه چندست و چيست * كه بهرى برو هم ببايد گريست

دگر بهر ازو گنج و تاجست و نام * ازان مستمنديم و زين شادكام