شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٤١

[ پند دادن نوشين روان ، پسر خود - هرمزد را ]

وگر گردى اندر جهان ارجمند * ز درد تن انديش و درد گزند

سراى سپنجست هر چون كه هست * به دو اندر ايمن نشايد نشست

هنر جوى با دين و دانش گزين * چو خواهى كه يا بى ز بخت آفرين

گرامى كن او را كه در پيش تو * سپر كرده جان بر بدانديش تو

بدانش دو دست ستيزه ببند * چو خواهى كه از بد نيابى گزند

چو بر سر نهى تاج شاهنشهى * ره برترى بازجوى از بهى

هميشه يكى دانشى پيش دار * ورا چون روان و تن خويش دار

بزرگان و بازارگانان شهر * همى داد بايد كه يابند بهر

كسى كو ندارد هنر با نژاد * مكن زو بنيز از كم و بيش ياد

مده مرد بىنام را ساز جنگ * كه چون بازجويى نيايد بچنگ

بدشمن دهد مر ترا دوستدار * دو كار آيدت پيش دشوار و خوار

سليح تو در كار زار آورد * همان بر تو روزى به كار آورد

ببخشاى بر مردم مستمند * ز بد دور باش و بترس از گزند

هميشه نهان دل خويش جوى * مكن رادى و داد هرگز به روى

همان نيز نيكى به اندازه كن * ز مرد جهان ديده بشنو سخن

بدنيى گرى و بدين دار چشم * كه از دين بود مرد را رشك و خشم

هزينه باندازهء گنج كن * دل از بيشى گنج بىرنج كن

بكردار شاهان پيشين نگر * نبايد كه باشى مگر دادگر

كه نفرين بود بهر بيداد شاه * تو جز داد مپسند و نفرين مخواه

كجا آن سر و تاج شاهنشهان * كجا آن بزرگان و فرخ مهان

از ايشان سخن يادگارست و بس * سراى سپنجى نماند بكس

گزافه مفرماى خون ريختن * وگر جنگ را لشكر انگيختن

نگه كن بدين نامه پندمند * دل اندر سراى سپنجى مبند

بدين من ترا نيكويى خواستم * بدانش دلت را بياراستم

به راه خداوند خورشيد و ماه * ز بن دور كن ديو را دستگاه

بروز و شب اين نامه را پيش دار * خرد را بدل داور خويش دار

اگر يادگارى كنى در جهان * كه نام بزرگى نگردد نهان

خداوند گيتى پناه تو باد * زمان و زمين نيكخواه تو باد

بكام تو گردنده چرخ بلند * ز كردار بد دور و دور از گزند

شهنشاه كو داد دارد خرد * بكوشد كه با شرم گرد آورد

دليرى برزم اندرون زور دست * بود پاك دينى و يزدان پرست

بگيتى نگر كين هنرها كراست * چو ديدى ستايش مر او را سزاست

مجوى آنك چون مشترى روشنست * جهانجوى و با تيغ و با جوشنست

جهان بستد از مردم بت‌پرست * ز ديباى دين بر دل آيين ببست

كنون لا جرم جود موجود گشت * چو شاه جهان شاه محمود گشت

اگر بزم جويد همى گر نبرد * جهان بخش را اين بود كاركرد

ابو القاسم آن شاه پيروز و داد * زمانه بديدار او شاد باد