شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٣٧

[ گفتار اندر فرمان نوشين روان ]

دگر گفت بازِ تو اى شهريار * عقابى گرفتست روز شكار

چنين گفت كو را بكوبيد پشت * كه با مهتر خود چرا شد درشت

بياويز پايش ز دار بلند * بدان تا به دو باز گردد گزند

كه از كهتران نيز در كارزار * فزونى نجويند با شهريار

دگر نامدارى ز كار آگهان * چنين گفت كاى شهريار جهان

بشبگير برزين بشد با سپاه * ستاره شناسى بيامد ز راه

چنين گفت كاى مرد گردن فراز * چنين لشكرى گشن و زين گونه ساز

چو برگاشت او پشت بر شهريار * نبيند كس او را بدين روزگار

بتوقيع گفت آنك گردان سپهر * گشادست با راى او چهر و مهر

ببرزين سالار و گنج و سپاه * نگردد تباه اختر هور و ماه

دگر موبدى گفت كز شهريار * چنين بود پيمان بيك روزگار

كه مردى گزينند فرخ نژاد * كه در پادشاهى بگردد بداد

رساند بدين بارگاه آگهى * ز بسيار و اندك بدى گر بهى

گشسب سر افراز مرديست پير * سزد گر بود داد را دستگير

چنين داد پاسخ كه او را ز آز * كمر بر ميانست دور از نياز

كسى را گزينيد كز رنج خويش * بپرهيزد و باشدش گنج خويش

جهان ديده مردى درشت و درست * كه او راى درويش سازد نخست

يكى گفت سالار خواليگران * همى نالد از شاه و ز مهتران

كه آن چيز كو خود كند آرزوى * سپارد همه كاسه‌رود بر چار سوى

نبويد نيازد به دو نيز دست * بلرزد دل مرد خسرو پرست

چنين داد پاسخ كه از بيش خورد * مگر آرزو باز گردد به درد

دگر گفت هر كس نكوهش كند * شهنشاه را چون پژوهش كند

كه بىلشكر گشن بيرون شود * دل دوستداران پر از خون شود

مگر دشمنى بد سگالد بدوى * بيايد بچاره بنالد بدوى

چنين داد پاسخ كه داد و خرد * تن پادشا را همى پرورد

اگر دادگر چند بىكس بود * ورا پاسبان راستى بس بود

دگر گفت كاى با خرد گشته جفت * بميدان خراسان سالار گفت

كه گرز اسب را باز كرد او ز كار * چه گفت اندرين كار او شهريار

چنين داد پاسخ كه فرمان ما * نورزيد و بنهفت پيمان ما

بفرمودمش تا به ارزانيان * گشايد در گنج سود و زيان

كسى كو دهش كاست باشد به كار * بپوشد همه فرّهء شهريار

دگر گفت با هر كسى پادشا * بزرگست و بخشنده و پارسا

پرستار ديرينه مهرك چه كرد * كه روزيش اندك شد و روى زرد

چنين داد پاسخ كه او شد درشت * بران كردهء خويش بنهاد پشت

بيامد بدرگاه و بنشست مست * هميشه جز از مى ندارد بدست

ز كار آگهان موبدى گفت شاه * چو راند سوى جنگ قيصر سپاه

نخواهد جز ايرانيان را بجنگ * جهان شد بايران بر از روم تنگ