شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٣٦

[ گفتار اندر فرمان نوشين روان ]

بيك دارو ار او نگردد درست * زوان از پزشكى نخواهيم شست

دگر موبدى گفت انوشه بدى * بداد و دهش نيز توشه بدى

سپهدار گرگان برفت از نهفت * ببيشه در آمد زمانى بخفت

بنه برد از گيل و او برهنه * همى باز گردد ز بهر بنه

بتوقيع پاسخ چنين داد باز * كه هستيم از ان لشكرى بىنياز

كجا پاسپانى كند بر سپاه * ز بد خويشتن را ندارد نگاه

دگر گفت انوشه بدى جاودان * نشست و خور و خواب با موبدان

يكى نامور مايه دار ايدرست * كه گنجش ز گنج تو افزونترست

چنين داد پاسخ كه آرى رواست * كه از فرّه پادشاهى ماست

دگر گفت كاى شهريار بلند * انوشه بدى و ز بدى بىگزند

اسيران رومى كه آورده‌اند * بسى شير خواره درو برده‌اند

بتوقيع گفت آنچه هستند خرد * ز دست اسيران نبايد شمرد

سوى مادرانشان فرستيد باز * بدل شاد و ز خواسته بىنياز

نبشتند كز روم صد مايه ور * همى باز خرند خويشان بزر

اگر باز خرند گفت از هراس * بهر مايه دارى يكى مايه كاس

فروشيد و افزون مجوييد نيز * كه ما بىنيازيم ز ايشان به چيز

بشمشير خواهيم ز ايشان گهر * همان بدره و برده و سيم و زر

بگفتند كز مايه داران شهر * دو بازارگانند كز شب دو بهر

يكى را نيايد سر اندر بخواب * از آواز مستان و چنگ و رباب

چنين داد پاسخ كزين نيست رنج * جز ايشان هر آن كس كه دارند گنج

همه همچنان شاد و خرّم زيند * كه آزاد باشند و بىغم زيند

نوشتند خطى كانوشه بدى * هميشه ز تو دور دست بدى

بايوان چنين گفت شاه يمن * كه نوشين روان چون گشايد دهن

همه مردگان را كند بيش ياد * پر از غم شود زنده را جان شاد

چنين داد پاسخ كه از مرده ياد * كند هرك دارد خرد با نژاد

هر آن كس كه از مردگان دل بشست * نباشد ورا نيكويها درست

يكى گفت كاى شاه كهتر پسر * نگردد همى گرد داد پدر

بريزد همى بر زمين بر درم * كه باشد فروشندهء او دژم

چنين داد پاسخ كه اين نارواست * بهاى زمين هم فروشنده راست

دگر گفت كاى شاه برتر منش * كه دورى ز بيغاره و سرزنش

دلى داشتى پيش ازين پر ز شرم * چرا شد برين سان بىآزرم و گرم

چنين داد پاسخ كه دندان نبود * مكيدن جز از شير پستان نبود

چو دندان بر آمد بباليد پشت * همى گوشت جويم چو گشتم درشت

يكى گفت گيرم كنون مهترى * براى و بدانش ز ما بهترى

چرا بر گذشتى ز شاهنشهان * دو ديده براى تو دارد جهان

چنين داد پاسخ كه ما را خرد * ز ديدار ايشان همى بگذرد

هش و دانش و راى دستور ماست * زمين گنج و انديشه گنجور ماست