شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٣١

[ خشم گرفتن نوشين روان بر بزرگمهر و بند فرمودنش ]

بباز و نگه كرد و گوهر بديد * كسى را بنزديك او بر نديد

همه لشكرش گرد آن مرغزار * همى گشت هر كس ز بهر شكار

همان شاه تنها بخواب اندرون * نه بر گرد او بر كسى رهنمون

چو مرغ سيه بند بازوى بديد * سر درز آن گوهران بر دريد

چو بدريد گوهر يكايك بخورد * همان در خوشاب و ياقوت زرد

بخورد و ز بالين او بر پريد * همانگه ز ديدار شد ناپديد

دژم گشت زان كار بوزرجمهر * فرو ماند از كار گردان سپهر

بدانست كآمد بتنگى نشيب * زمانه بگيرد فريب و نهيب

چو بيدار شد شاه و او را بديد * كزان سان همى لب بدندان گزيد

گمانى چنان برد كو را بخواب * خورش كرد بر پرورش بر شتاب

به دو گفت كاى سگ ترا اين كه گفت * كه پالايش طبع بتوان نهفت

نه من اور مزدم و گر بهمنم * ز خاكست و ز باد و آتش تنم

جهاندار چندى زبان رنجه كرد * نديد ايچ پاسخ جز از باد سرد

بپژمرد بر جاى بوزرجمهر * ز شاه و ز كردار گردان سپهر

كه بس زود ديد آن نشان نشيب * خردمند خامش بماند از نهيب

همه گرد بر گرد آن مرغزار * سپه بود و اندر ميان شهريار

نشست از بر اسب كسرى بخشم * ز ره تا در كاخ نگشاد چشم

همه ره ز دانا همى لب گزيد * فرود آمد از باره چندى ژكيد

بفرمود تا روى سندان كنند * بداننده بر كاخ زندان كنند

دران كاخ بنشست بوزرجمهر * ازو بر گسسته جهاندار مهر

يكى خويش بودش دلير و جوان * پرستندهء شاه نوشين روان

بهر جاى با شاه در كاخ بود * بگفتار با شاه گستاخ بود

بپرسيد يك روز بوزرجمهر * ز پروردهء شاه خورشيد چهر

كه او را پرستش همى چون كنى * بياموز تا كوشش افزون كنى

پرستنده گفت اى سر موبدان * چنان دان كه امروز شاه ردان

چو از خوان برفت آب بگساردم * زمين ز آبدستان مگر يافت نم

نگه سوى من بنده زان گونه كرد * كه گفتم سر آمد مرا خواب و خورد

جهاندار چون گشت با من درشت * مرا سست شد آبدستان بمشت

به دو دانشى گفت آب آر خيز * چنان چون كه بر دست شاه آب ريز

بياورد مرد جوان آب گرم * همى ريخت بر دست او نرم نرم

به دو گفت كين بار بر دستشوى * تو با آب جو هيچ تندى مجوى

چو لب را بيالايد از بوى خوش * تو از ريختن آبدستان نكش

چو روز دگر شاه نوشين روان * بهنگام خوردن بياورد خوان

پرستنده را دل پر انديشه گشت * بدان تا دگر بار بنهاد تشت

چنان هم چو داناش فرموده بود * نه كم كرد ازان نيز و نه بر فزود

بگفتار دانا فرو ريخت آب * نه نرم و نه از ريختن بر شتاب

به دو گفت شاه اى فزاينده مهر * كه گفت اين ترا گفت بوزرجمهر