شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٣٠

[ خشم گرفتن نوشين روان بر بزرگمهر و بند فرمودنش ]

به دو گفت شاه اين بزرگ آرزوست * بر اندازهء مرد آزاده خوست

و ليكن برنج تو اندر خورست * سخن گر چه از پايگه برترست

ببوزرجمهر آن زمان شاه گفت * كه اين آرزو را نشايد نهفت

نويسنده از كلك چون خامه كرد * ز برزوى يك در سر نامه كرد

نبشت او بران نامهء خسروى * نبود آن زمان خط جز پهلوى

همى بود با ارج در گنج شاه * به دو ناسزا كس نكردى نگاه

چنين تا بتازى سخن راندند * ورا پهلوانى همى خواندند

چو مامون روشن روان تازه كرد * خور روز بر ديگر اندازه كرد

دل موبدان داشت و راى كيان * ببسته بهر دانشى بر ميان

كليله بتازى شد از پهلوى * بدين سان كه اكنون همى بشنوى

بتازى همى بود تا گاه نصر * بدانگه كه شد در جهان شاه نصر

گرانمايه بو الفضل دستور اوى * كه اندر سخن بود گنجور اوى

بفرمود تا پارسى و درى * نبشتند و كوتاه شد داورى

و زان پس چو پيوسته راى آمدش * بدانش خرد رهنماى آمدش

همى خواست تا آشكار و نهان * ازو يادگارى بود در جهان

گزارنده را پيش بنشاندند * همه نامه بر رودكى خواندند

بپيوست گويا پراگنده را * بسفت اين چنين در آگنده را

بدان كو سخن راند آرايشست * چو ابله بود جاى بخشايشست

حديث پراگنده بپراگند * چو پيوسته شد جان و مغز آگند

جهاندار تا جاودان زنده باد * زمان و زمين پيش او بنده باد

از انديشه دل را مدار ايچ تنگ * كه دورى تو از روزگار درنگ

گهى بر فراز و گهى بر نشيب * گهى با مراد و گهى با نهيب

ازين دو يكى نيز جاويد نيست * ببودن ترا راه اميد نيست

نگه كن كنون كار بوزرجمهر * كه از خاك بر شد بگردان سپهر

فراز آوريدش به خاك نژند * همان كس كه بردش بابر بلند

داستان كسرى با بوزرجمهر

داستان كسرى با بوزرجمهر

[ خشم گرفتن نوشين روان بر بزرگمهر و بند فرمودنش ]

[ خشم گرفتن نوشين روان بر بزرگمهر و بند فرمودنش ]

چنان بد كه كسرى بدان روزگار * برفت از مداين ز بهر شكار

همى تاخت با غرم و آهو بدشت * پراكنده شد غرم و او مانده گشت

ز هامون بر مرغزارى رسيد * درخت و گيا ديد و هم سايه ديد

همى راند با شاه بوزرجمهر * ز بهر پرستش هم از بهر مهر

فرود آمد از بارگى شاه نرم * بدان تا كند بر گيا چشم گرم

نديد از پرستندگان هيچ كس * يكى خوب رخ ماند با شاه بس

بغلتيد چندى بران مرغزار * نهاده سرش مهربان بر كنار

هميشه ببازوى آن شاه بر * يكى بند بازو بدى پر گهر

برهنه شد از جامه بازوى او * يكى مرغ رفت از هوا سوى او

فرود آمد از ابر مرغ سياه * ز پرواز شد تا ببالين شاه