شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١٢٧

[ گفتار اندر آوردن برزوى ، كليله و دمنه را از هندوستان ]

داستان كليله و دمنه

داستان كليله و دمنه

[ گفتار اندر آوردن برزوى ، كليله و دمنه را از هندوستان ]

[ گفتار اندر آوردن برزوى ، كليله و دمنه را از هندوستان ]

نگه كن كه شادان برزين چه گفت * بدانگه كه بگشاد راز از نهفت

بدرگه شهنشاه نوشين روان * كه نامش بماناد تا جاودان

ز هر دانشى موبدى خواستى * كه درگه بديشان بياراستى

پزشك سخنگوى و كنداوران * بزرگان و كار آزموده سران

ابر هر درى نامور مهترى * كجا هر سرى را بدى افسرى

پزشك سراينده برزوى بود * بنيرو رسيده سخنگوى بود

ز هر دانشى داشتى بهره‌اى * بهر بهره‌اى در جهان شهره‌اى

چنان بد كه روزى بهنگام بار * بيامد بر نامور شهريار

چنين گفت كاى شاه دانش پذير * پژوهنده و يافته يادگير

من امروز در دفتر هندوان * همى بنگريدم بروشن روان

چنين بد نبشته كه بر كوه هند * گياييست چينى چو رومى پرند

كه آن را چو گرد آورد رهنماى * بياميزد و دانش آرد بجاى

چو بر مرده بپراگند بىگمان * سخنگوى گردد هم اندر زمان

كنون من بدستورى شهريار * بپيمايم اين راه دشوار خوار

بسى دانشى رهنماى آورم * مگر كين شگفتى بجاى آورم

تن مرده گر زنده گردد رواست * كه نوشين روان بر جهان پادشاست

به دو گفت شاه اين نشايد بدن * مگر آزمون را ببايد شدن

ببر نامهء من بر راى هند * نگر تا كه باشد بت‌آراى هند

بدين كار با خويشتن يار خواه * همه يارى از بخت بيدار خواه

اگر نو شگفتى شود در جهان * كه اين گفته رمزى بود در نهان

ببر هرچ بايد بنزديك راى * كزو بايدت بىگمان رهنماى

در گنج بگشاد نوشين روان * ز چيزى كه بد در خور خسروان

ز دينار و ديبا و خزّ و حرير * ز مهر و ز افسر ز مشك و عبير

شتروار سيصد بياراست شاه * فرستاده برداشت آمد به راه

بيامد بر راى و نامه بداد * سر بارها پيش او برگشاد

چو بر خواند آن نامهء شاه راى * به دو گفت كاى مرد پاكيزه راى

ز كسرى مرا گنج بخشيده نيست * همه لشكر و پادشاهى يكيست

ز داد و ز فرّ و ز اورند شاه * و زان روشنى بخت و آن دستگاه

نباشد شگفت از جهاندار پاك * كه گر مردگان را بر آرد ز خاك

برهمن بكوه اندرون هرك هست * يكى دارد اين راى را با تو دست

بت‌آراى و فرخنده دستور من * هم آن گنج و پر مايه گنجور من

بد و نيك هندوستان پيش تست * بزرگى مرا در كم و بيش تست

بيارا ستندش بنزديك راى * يكى نامور چون ببايست جاى

خورشگر فرستاد هم خوردنى * همان پوشش نغز و گستردنى

برفت آن شب و راى زد با ردان * بزرگان قنوج با بخردان