شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١١١٢

[ داستان طلخند و گو و پيدا شدن شطرنج ]

يكى كاروان بد كه كس پيش از ان * نراند و نبد خواسته بيش از ان

بيامد ز قنّوج بوزرجمهر * بر افراخته سر بگردان سپهر

دلى شاد با نامهء شاه هند * نبشته بهندى خطى بر پرند

كه راى و بزرگان گوايى دهند * نه از بيم كز نيك رايى دهند

كه چون شاه نوشين روان كس نديد * نه از موبد سالخورده شنيد

نه كس دانشىتر ز دستور اوى * ز دانش سپهرست گنجور اوى

فرستاده شد باژ يك ساله پيش * اگر بيش بايد فرستيم بيش

ز باژى كه پيمان نهاديم نيز * فرستاده شد هرچ بايست چيز

چو آگاهى آمد ز دانا بشاه * كه با كام و با خوبى آمد ز راه

ازان آگهى شاد شد شهريار * بفرمود تا هرك بد نامدار

ز شهر و ز لشكر خبيره شدند * همه نامداران پذيره شدند

به شهر اندر آمد چنان ارجمند * بپيروزى شهريار بلند

بايوان چو آمد بنزديك تخت * برو شهريار آفرين كرد سخت

ببر در گرفتش جهاندار شاه * بپرسيدش از راى و ز رنج راه

بگفت آنكجا رفت بوزرجمهر * ازان بخت بيدار و مهر سپهر

پس آن نامه راى پيروز بخت * بياورد و بنهاد در پيش تخت

بفرمود تا يزدگرد دبير * بيامد بر شاه دانش پذير

چو آن نامهء راى هندى بخواند * يكى انجمن در شگفتى بماند

هم از دانش و راى بوزرجمهر * از ان بخت سالار خورشيد چهر

چنين گفت كسرى كه يزدان سپاس * كه هستم خردمند و نيكى شناس

مهان تاج و تخت مرا بنده‌اند * دل و جان به مهر من آگنده‌اند

شگفتىتر از كار بوزرجمهر * كه دانش به دو داد چندين سپهر

سپاس از خداوند خورشيد و ماه * كزويست پيروزى و دستگاه

برين داستان بر سخن ساختم * بطلخند و شطرنج پرداختم

داستان طلخند و گو

داستان طلخند و گو

[ داستان طلخند و گو و پيدا شدن شطرنج ]

[ داستان طلخند و گو و پيدا شدن شطرنج ]

[ چنين گفت شاهوى بيدار دل * كه اى پير داناى و بسيار دل ]

ايا مرد فرزانه و تيزوير * ز شاهوى پير اين سخن ياد گير

كه در هند مردى سرافراز بود * كه با لشكر و خيل و با ساز بود

خنيده بهر جاى جمهور نام * به مردى بهر جاى گسترده گام

چنان پادشا گشته بر هندوان * خردمند و بيدار و روشن روان

و را بود كشمير تا مرز چين * برو خواندندى بداد آفرين

به مردى جهانى گرفته بدست * و را سندلى بود جاى نشست

هميدون بدش تاج و گنج و سپاه * هميدون نگين و هميدون كلاه

هنرمند جمهور فرهنگ جوى * سر افراز با دانش و آبروى

به دو شادمان زير دستان اوى * چه شهرى چه از در پرستان اوى

زنى بود هم گوهرش هوشمند * هنرمند و با دانش و بىگزند