شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠٧٧

[ بزم هفتم شاه نوشين روان با بزرگمهر و موبدان ]

چنين گفت با شاه بيدار مرد * كه اى برتر از گنبد لاژورد

پرستيدن شهريار زمين * نجويد خردمند جز راه دين

نبايد بفرمان شاهان درنگ * نبايد كه باشد دل شاه تنگ

هر آن كس كه بر پادشا دشمنست * روانش پرستار آهرمنست

دلى كو ندارد تن شاه دوست * نبايد كه باشد ورا مغز و پوست

چنان دان كه آرام گيتيست شاه * چو نيكى كنيم او دهد دستگاه

بنيك و بد او را بود دست رس * نيازد بكين و بآزرم كس

تو مپسند فرزند را جاى اوى * چو جان دار در دل همه راى اوى

بشهرى كه هست اندر و مهر شاه * نيابد نياز اندران بوم راه

بدى از تو از فرّ او بگذرد * كه بختش همه نيكويى پرورد

جهان را دل از شاه خندان بود * كه بر چهر او فرّ يزدان بود

چو از نعمتش بهره يا بى بكوش * كه دارى هميشه بفرمانش گوش

بانديشه گر سر بپيچى ازوى * نبيند بنيكى ترا بخت روى

چو نزديك دارد مشو بر منش * و گر دور گردى مشو بد كنش

پرستنده گر يابد از شاه رنج * نگه كن كه با رنج نامست و گنج

نبايد كه سير آيد از كار كرد * همان تيز گردد ز گفتار سرد

اگر گشن شد بنده را دستگاه * بفرّ و بنام جهاندار شاه

گر از ده يكى باژ خواهد رواست * چنان رفت بايد كه او را هواست

گرامى تر آن كس بود نزد شاه * كه چون گشن بيند و را دستگاه

ز بهرى كه او را سرايد ز گنج * نماند كه باشد به دو درد و رنج

ز يزدان بود انك ماند سپاس * كند آفرين مرد يزدان شناس

و ديگر كه اندر دلش راز شاه * بدارد نگويد بخورشيد و ماه

بفرمان شاه آنك سستى كند * همى از تن خويش مستى كند

نكوهيده باشد گل آن درخت * كه نپراكند بار بر تاج و تخت

ز كسهاى او پيش او بد مگوى * كه كمتر كنى نزد او آبروى

و گر پرسدت هرچ دانى نگوى * ببسيار گفتن مبر آبروى

هر آن كس كه بسيار گويد دروغ * بنزديك شاهان نگيرد فروغ

سخن كان نه اندر خورد با خرد * بكوشد كه بر پادشا نشمرد

فزونست زان دانش اندر جهان * كه بشنيد گوش آشكار و نهان

كسى را كه شاه جهان خوار كرد * بماند هميشه روان پر ز درد

همان در جهان ارجمند آن بود * كه با او لب شاه خندان بود

چو بنوازدت شاه كشّى مكن * اگر چه پرستنده باشى كهن

كه هر چند گردد پرستش دراز * چنان دان كه هست او ز تو بىنياز

اگر با تو گردد ز چيزى دژم * بپوزش گراى و مزن هيچ دم

اگر پرورد ديگرى را همان * پرستار باشد چو تو بىگمان

و گر نيستت آگهى زان گناه * برهنه دلت را ببر نزد شاه

و گر هيچ تاب اندر آرى بدل * به دو روى منماى و پى بر گسل