شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠٧٥

[ بزم ششم شاه نوشين روان با بزرگمهر و موبدان ]

چنين داد پاسخ كه بارى نخست * دل از عيب جستن ببايدت شست

بىآهو كسى نيست اندر جهان * چه در آشكار و چه اندر نهان

چو مهتر بود بر تو رشك آورى * چو كهتر بود زو سرشك آورى

سه ديگر سخن چين و دوروى مرد * بران تا بر انگيزد از آب گرد

چو گوينده‌يى كو نه بر جايگاه * سخن گفت و زو دور شد فرّ و جاه

همان كو سخن سر بسر نشنود * نداند بگفتار و هم نگرود

به چيزى ندارد خردمند چشم * كز و بازماند بپيچد ز خشم

بپرسيد پس موبد موبدان * كه اى برتر از دانش بخردان

كسى نيست بىآرزو در جهان * اگر آشكارست و گر در نهان

همان آرزو را پديدست راه * كه پيدا كند مرد را دستگاه

كدامين ره آيد ترا سودمند * كدامست با درد و رنج و گزند

چنين داد پاسخ كه راه از دو سوست * گذشتن ترا تا كدام آرزوست

ز گيتى يكى بازگشتن به خاك * كه راهى درازست با بيم و باك

خرد باشدت زين سخن رهنمون * بدين پرسش اندر چرايى و چون

خرد مرد را خلعت ايزديست * سزاوار خلعت نگه كن كه كيست

تنومند را كو خرد يار نيست * بگيتى كس او را خريدار نيست

نباشد خرد جان نباشد رواست * خرد جان پاك است و ايزد گواست

چو بنياد مردى بياموخت مرد * سرافراز گردد بننگ و نبرد

ز دانش نخستين بيزدان گراى * كه او هست و باشد هميشه بجاى

به دو بگروى كام دل يافتى * رسيدى بجايى كه بشتافتى

دگر دانش آنست كز خوردنى * فراز آورى روى آوردنى

بخورد و بپوشش بيزدان گراى * بدين دار فرمان يزدان بجاى

گر آيدت روزى به چيزى نياز * بدشت و بگنج و بپيلان مناز

هم از پيشه‌ها آن گزين كاندر وى * ز نامش نگردد نهان آبروى

همان دوستى با كسى كن بلند * كه باشد به سختى ترا سودمند

تو در انجمن خامشى برگزين * چو خواهى كه يك سر كنند آفرين

چو گويى همان گوى كآموختى * بآموختن در جگر سوختى

سخن سنج و دينار گنجى مسنج * كه بر دانشى مرد خوارست گنج

روان در سخن گفتن آژير كن * كمان كن خرد را سخن تير كن

چو رزم آيدت پيش هشيار باش * تنت را ز دشمن نگهدار باش

چو بد خواه پيش تو صف بركشيد * ترا راى و آرام بايد گزيد

برابر چو بينى كسى همنبرد * نبايد كه گردد ترا روى زرد

تو پيروزى ار پيش دستى كنى * سرت پست گردد چو سستى كنى

بدانگه كه اسب افگنى هوش دار * سليح همآورد را گوش دار

گر و تيز گردد تو زو بر مگرد * هشيوار ياران گزين در نبرد

چو دانى كه با او نتابى مكوش * ببرگشتن از رزم باز آر هوش

چنين هم نگه دار تن در خورش * نبايد كه بگزايدت پرورش