شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠٧١

[ بزم چهارم نوشين روان با بزرگمهر و موبدان ]

بپرسيد پس موبد تيز مغز * كه اندر جهان چيست كردار نغز

كجا مرد را روشنايى دهد * ز رنج زمانه رهايى دهد

چنين داد پاسخ كه هر كو خرد * بيابد ز هر دو جهان برخورد

به دو گفت گر نيستش بخردى * خرد خلعتى روشنست ايزدى

چنين داد پاسخ كه دانش بهست * چو دانا بود بر مهان بر مهست

به دو گفت گر راه دانش نجست * بدين آب هرگز روان را نشست

چنين داد پاسخ كه از مرد گرد * سر خويش را خوار بايد شمرد

اگر تاو دارد بروز نبرد * سر بدسگال اندر آرد بگرد

گرامى بود بر دل پادشا * بود جاودان شاد و فرمانروا

به دو گفت گر نيستش بهره زين * ندارد پژوهيدن آيين و دين

چنين داد پاسخ كه آن به كه مرگ * نهد بر سر او يكى تيره ترگ

دگر گفت كز بار آن ميوه دار * كه دانا بكارد بباغ بهار

چه سازيم تا هر كسى بر خوريم * و گر سايهء او بپى بسپريم

چنين داد پاسخ كه هر كو زبان * ز بد بسته دارد نرنجد روان

كسى را ندرد بگفتار پوست * بود بر دل انجمن نيز دوست

همه كار دشوارش آسان شود * ورا دشمن و دوست يكسان شود

دگر گفت كان كو ز راه گزند * بگردد بزرگست و هم ارجمند

چنين داد پاسخ كه كردار بد * بسان درختيست با بار بد

اگر نرم گويد زبان كسى * درشتى بگوشش نيايد بسى

بدان كز زبانست كوشش برنج * چو رنجش نجويى سخن را بسنج

همان كم سخن مرد خسرو پرست * جز از پيش‌گاهش نشايد نشست

دگر از بديهاى ناآمده * گريزد چو از دام مرغ و دده

سه ديگر كه بر بد توانا بود * بپرهيزد ار ويژه دانا بود

نيازد بكارى كه ناكردنيست * نيازارد آن را كه نازرد نيست

نماند كه نيكى برو بگذرد * پى روز ناآمده نشمرد

بدشمن ز نخچير آژيرتر * برو دوست همواره چون تير و پر

ز شادى كه فرجام او غم بود * خردمند را ارز وى كم بود

تن اسانى و كاهلى دور كن * بكوش و ز رنج تنت سور كن

كه ايدر ترا سود بىرنج نيست * چنان هم كه بىپاسبان گنج نيست

ازين باره گفتار بسيار گشت * دل مردم خفته بيدار گشت

جهان زنده بادا بنوشين روان * هميشه جهاندار و دولت جوان

برو خواندند آفرين موبدان * كنارنگ و بيدار دل بخردان

ستودند شاه جهان را بسى * برفتند با خرمى هر كسى

[ بزم چهارم نوشين روان با بزرگمهر و موبدان ]

[ بزم چهارم نوشين روان با بزرگمهر و موبدان ]

دو هفته برين نيز بگذشت شاه * بپردخت روزى ز كارى سپاه

بفرمود تا موبدان و ردان * بايوان خرامند با بخردان

بپرسيد شاه از بن و از نژاد * ز تيزى و آرام و فرهنگ و داد

ز شاهىّ و ز داد كنداوران * ز آغاز و فرجام نيك اختران