شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠٦٧

[ بزم دوم شاه نوشين روان با بزرگمهر و موبدان ]

دل از كار گيتى بيك سو كشيد * كجا خواست گفتار دانا شنيد

كسى كو سرافراز درگاه بود * بدانندگى در خور شاه بود

برفتند گويندگان سخن * جوان و جهان ديده مرد كهن

سرافراز بوزرجمهر جوان * بشد با حكيمان روشن روان

حكيمان داننده و هوشمند * رسيدند نزديك تخت بلند

نهادند رخ سوى بوزرجمهر * كه كسرى همى زو برافروخت چهر

از يشان يكى بود فرزانه تر * بپرسيد ازو از قضا و قدر

كه انجام و فرجام چونين سخن * چه گونه است و اين بر چه آيد ببن

چنين داد پاسخ كه جوينده مرد * دوان و شب و روز با كار كرد

بود راه روزى برو تار و تنگ * بجوى اندرون آب او با درنگ

يكى بىهنر خفته بر تخت بخت * همى گل فشاند برو بر درخت

چنينست رسم قضا و قدر * ز بخشش نيابى بكوشش گذر

جهاندار دانا و پروردگار * چنين آفريد اختر روزگار

دگر گفت كان چيز كافزون ترست * كدامست و بيشى كه را در خورست

چنين گفت كان كس كه داننده‌تر * بنيكى كرا دانش آيد ببر

دگر گفت كز ما چه نيكوترست * ز گيتى كرا نيكويى در خورست

چنين داد پاسخ كه آهستگى * كريمى و خوبى و شايستگى

فزونتر بكردن سر خويش پست * ببخشد نه از بهر پاداش دست

بكوشد بجويد بگرد جهان * خرامد بهنگام با همرهان

دگر گفت كاندر خردمند مرد * هنر چيست هنگام ننگ و نبرد

چنين گفت كان كس كه آهوى خويش * ببيند بگرداند آيين و كيش

بپرسيد ديگر كه در زيستن * چه سازى كه كمتر بود رنج تن

چنين داد پاسخ كه گر با خرد * دلش بردبار ست رامش برد

بداد و ستد در كند راستى * ببندد در كژّى و كاستى

ببخشد گنه چون شود كامكار * نباشد سرش تيز و نابردبار

بپرسيد ديگر كه از انجمن * نگهبان كدامست بر خويشتن

چنين گفت كان كو پس آرزوى * نرفت از كريمىّ و ز نيك خوى

دگر كو بسستى نشد پيش كار * چو ديد او فزونى بد روزگار

دگر گفت كز بخشش نيك خوى * كدامست نيكوتر از هر دو سوى

كجا در دو گيتيش بار آورد * بسالى دو بارش بهار آورد

چنين گفت كان كس كه با خواسته * ببخشش كند جانش آراسته

و گر بر ستاننده آرد سپاس * ز بخشنده بازارگانى شناس

دگر گفت كز مرد پيرايه چيست * و زان نيكوييها گرانمايه چيست

چنين داد پاسخ كه بخشنده مرد * كجا نيكويى با سزاوار كرد

ببالد بكردار سر و بلند * چو باليد هرگز نباشد نژند

و گر ناسزا را بسايى بمشك * نبويد نرويد گل از خار خشك

سخن پرسى از گنگ گر مرد كر * ببار آيد و راى نايد ببر