شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠٤٦

[ سزا دادن كسرى الانان و بلوچيان و گيلانيان را ]

بر آريم ازين سان كه فرمود شاه * يكى باره و نامور جايگاه

و ز آن جايگه شاه لشكر براند * بهندوستان رفت و چندى بماند

بفرمان همه پيش او آمدند * بجان هر كسى چاره جو آمدند

ز درياى هندوستان تا دو ميل * درم بود با هديه و اسب و پيل

بزرگان همه پيش شاه آمدند * ز دوده دل و نيك خواه آمدند

بپرسيد كسرى و بنواختشان * بر اندازه بر پايگه ساختشان

بدل شاد برگشت ز آن جايگاه * جهانى پر از اسب و پيل و سپاه

به راه اندر آگاهى آمد بشاه * كه گشت از بلوجى جهانى سياه

ز بس كشتن و غارت و تاختن * زمين را به آب اندر انداختن

ز گيلان تباهى فزونست ازين * ز نفرين پراگنده شد آفرين

دل شاه نوشين روان شد غمى * بر آميخت اندوه با خرمى

بايرانيان گفت الانان و هند * شد از بيم شمشير ما چون پرند

بسنده نباشيم با شهر خويش * همى شير جوييم پيچان ز ميش

به دو گفت گوينده كاى شهريار * بپاليز گل نيست بىزخم خار

همان مرز تا بود با رنج بود * ز بهر پراگندن گنج بود

ز كار بلوج ارجمند اردشير * بكوشيد با كاردانان پير

نبد سودمندى بافسون و رنگ * نه از بند و ز رنج و پيكار و جنگ

اگر چند بد اين سخن ناگزير * بپوشيد بر خويشتن اردشير

ز گفتار دهقان بر آشفت شاه * بسوى بلوج اندر آمد ز راه

چو آمد بنزديك آن مرز و كوه * بگرديد گرد اندرش با گروه

بر آنگونه گرد اندر آمد سپاه * كه بستند ز انبوه بر باد راه

همه دامن كوه تا روى شخ * سپه بود برسان مور و ملخ

مناديگرى گرد لشكر بگشت * خروش آمد از غار و ز كوه و دشت

كه از كوچكه هرك يابيد خرد * و گر تيغ دارند مردان گرد

و گر انجمن باشد از اندكى * نبايد كه يابد رهايى يكى

چو آگاه شد لشكر از خشم شاه * سوار و پياده ببستند راه

از ايشان فراوان و اندك نماند * زن و مرد جنگى و كودك نماند

سراسر بشمشير بگذاشتند * ستم كردن و رنج برداشتند

ببود ايمن از رنج شاه جهان * بلوجى نماند آشكار و نهان

چنان بد كه بر كوه ايشان گله * بدى بىنگهبان و كرده يله

شبان هم نبودى پس گوسفند * بهامون و بر تيغ كوه بلند

همه رختها خوار بگذاشتند * در و كوه را خانه پنداشتند

و ز آن جايگه سوى گيلان كشيد * چو رنج آمد از گيل و ديلم پديد

ز دريا سپه بود تا تيغ كوه * هوا پر درفش و زمين پر گروه

پراگنده بر گرد گيلان سپاه * بشد روشنايى ز خورشيد و ماه

چنين گفت كايدر ز خرد و بزرگ * نبايد كه ماند يكى ميش و گرگ

چنان شد ز كشته همه كوه و دشت * كه خون در همه روى كشور بگشت