شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠٣٨

[ نامه نوشتن نوشين روان به كارداران خويش ]

ز شاهان هر آن كس كه بد پيش از وى * اگر كم بدش گاه اگر بيش از وى

بجستند بهره ز كشت و درود * نرستست كس پيش ازين نابسود

سه يك بود يا چار يك بهر شاه * قباد آمد و ده يك آورد راه

ز ده يك بر آن بد كه كمتر كند * بكوشد كه كهتر چو مهتر كند

زمانه ندادش بران بر درنگ * به دريا بس ايمن مشو بر نهنگ

بكسرى رسيد آن سزاوار تاج * ببخشيد بر جاى ده يك خراج

شدند انجمن بخردان و ردان * بزرگان و بيدار دل موبدان

همه پادشاهان شدند انجمن * زمين را ببخشيد و برزد رسن

گزيتى نهادند بر يك درم * گر ايدونك دهقان نباشد دژم

كسى را كجا تخم گر چارپاى * بهنگام ورزش نبودى بجاى

ز گنج شهنشاه برداشتى * و گرنه زمين خوار بگذاشتى

بنا كشته اندر نبودى سخن * پراگنده شد رسمهاى كهن

گزيت رز بارور شش درم * بخرماستان بر همين بد رقم

ز زيتون و جوز و ز هر ميوه دار * كه در مهرگان شاخ بودى ببار

ز ده بن درمّى رسيدى بگنج * نبودى جزين تا سر سال رنج

وزين خوردنيهاى خرداد ماه * نكردى به كار اندرون كس نگاه

كسى كش درم بود و دهقان نبود * نديدى غم رنج و كشت و درود

بر اندازه از ده درم تا چهار * بسالى ازو بستدى كاردار

كسى بر كديور نكردى ستم * بسالى بسه بهره بود اين درم

گزارنده بودى بديوان شاه * ازين باژ بهرى بهر چار ماه

دبير و پرستندهء شهريار * نبودى بديوان كسى زين شمار

گزيت و خراج آنچ بدنام برد * بسه روزنامه بموبد سپرد

يكى آنك بر دست گنجور بود * نگهبان آن نامه دستور بود

دگر تا فرستد بهر كشورى * بهر نامدارى و هر مهترى

سه ديگر كه نزديك موبد برند * گزيت و سر باژها بشمرند

بفرمان او بود كارى كه بود * ز باژ و خراج و ز كشت و درود

پراگنده كارآگهان در جهان * كه تا نيك و بد زو نماند نهان

همه روى گيتى پر از داد كرد * بهر جاى ويرانى آباد كرد

بخفتند بر دشت خرد و بزرگ * بآبشخور آمد همى ميش و گرگ

[ نامه نوشتن نوشين روان به كارداران خويش ]

[ نامه نوشتن نوشين روان به كارداران خويش ]

يكى نامه فرمود بر پهلوى * پسند آيدت چون ز من بشنوى

نخستين سر نامه كرد از مهست * شهنشاه كسرى يزدان پرست

ببهرام روز و بخرداد شهر * كه يزدانش داد از جهان تاج بهر

برومند شاخ از درخت قباد * كه تاج بزرگى بسر بر نهاد

سوى كارداران باژ و خراج * پرستنده شايستهء فرّ و تاج

بىاندازه از ما شما را درود * هنر با نژاد اين بود با فزود

نخستين سخن چون گشايش كنيم * جهان آفرين را ستايش كنيم

خردمند و بينا دل آن را شناس * كه دارد ز دادار كيهان سپاس