شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠١٦

[ بر تخت نشستن پيروز و خشكى هفت سال افتادن بر زمين ايران ]

چغانى شهى بد فغانيش نام * جهانجوى با لشكر و گنج و كام

فغانيش را گفت كاى نيك خواه * دو فرزند بوديم زيباى گاه

پدر تاج شاهى بكهتر سپرد * چو بيدادگر بد سپرد و بمرد

چو لشكر دهى مر مرا گنج هست * سليح و بزرگى و نيروى دست

فغانى به دو گفت كآرى رواست * جهاندار هم بر پدر پادشاست

بپيمان سپارم سپاهى ترا * نمايم سوى داد راهى ترا

كه باشد مرا ترمذ و ويسه گرد * كه خود عهد اين دارم از يزدگرد

به دو گفت پيروز كآرى رواست * فزون زان به تو پادشاهى سزاست

به دو داد شمشير زن سى هزار * ز هيتاليان لشكرى نامدار

سپاهى بياورد پيروز شاه * كه از گرد تاريك شد چرخ ماه

بر آويخت با هرمز شهريار * فراوان ببودستشان كارزار

سرانجام هرمز گرفتار شد * همه تاجها پيش او خوار شد

چو پيروز روى برادر بديد * دلش مهر پيوند او برگزيد

بفرمود تا بارگى بر نشست * بشد تيز و ببسود رويش بدست

فرستاد بازش بايوان خويش * به دو خوانده بد عهد و پيمان خويش

پادشاهى پيروز يازده سال و چهار ماه بود

پادشاهى پيروز يازده سال و چهار ماه بود

[ بر تخت نشستن پيروز و خشكى هفت سال افتادن بر زمين ايران ]

[ بر تخت نشستن پيروز و خشكى هفت سال افتادن بر زمين ايران ]

بيامد بتخت كيى بر نشست * چنانچون بود شاه يزدان پرست

نخستين چنين گفت با مهتران * كه اى پر هنر پاك دل سروران

همى خواهم از داور بىنياز * كه باشد مرا زندگانى دراز

كه كه را بكه دارم و مه بمه * فراوان خرد باشدم روز به

سر مردمى بردبارى بود * سبكسر هميشه بخوارى بود

ستون خرد داد و بخشايشست * در بخشش او را چو آرايشست

زبان چرب و گويندگى فرّ اوست * دليرى و مردانگى پرّ اوست

هران نامور كو ندارد خرد * ز تخت بزرگى كجا بر خورد

خردمند هم نيز جاويد نيست * فرى برتر از فرّ جمشيد نيست

چو تاجش به ماه اندر آمد بمرد * نشست كيى ديگرى را سپرد

نماند برين خاك جاويد كس * ز هر بد بيزدان پناهيد و بس

همى بود يك سال با داد و پند * خردمند و ز هر بدى بىگزند

دگر سال روى هوا خشك شد * بجو اندرون آب چون مشك شد

سه ديگر همان و چهارم همان * ز خشكى نبد هيچ كس شادمان

هوا را دهان خشك چون خاك شد * ز تنگى بجو آب ترياك شد

ز بس مردن مردم و چارپاى * پيى را نديدند بر خاك جاى

شهنشاه ايران چو ديد آن شگفت * خراج و گزيت از جهان بر گرفت

بهر سو كه انبار بودش نهان * ببخشيد بر كهتران و مهان

خروشى بر آمد ز درگاه شاه * كه اى نامداران با دستگاه

غله هرچ داريد پيدا كنيد * ز دينار پيروز گنج آگنيد