شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١٠

[ آبادانى و آرامش شهرها هنگام پادشاهى هوشنگ ]

نخستين يكى گوهر آمد بچنگ * به آتش ز آهن جدا كرد سنگ

سر مايه كرد آهن آبگون * كزان سنگ خارا كشيدش برون

يكى روز شاه جهان سوى كوه * گذر كرد با چند كس همگروه

پديد آمد از دور چيزى دراز * سيه رنگ و تيره تن و تيز تاز

دو چشم از بر سر چو دو چشمه خون * ز دود دهانش جهان تيره‌گون

نگه كرد هوشنگ با هوش و سنگ * گرفتش يكى سنگ و شد تيز چنگ

به زور كيانى رهانيد دست * جهان سوز مار از جهانجوى جست

بر آمد به سنگ گران سنگ خرد * همان و همين سنگ بشكست گرد

فروغى پديد آمد از هر دو سنگ * دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ

[ نشد مار كشته و ليكن ز راز * ازين طبع سنگ آتش آمد فراز ]

جهاندار پيش جهان آفرين * نيايش همى كرد و خواند آفرين

[ كه او را فروغى چنين هديه داد * همين آتش آنگاه قبله نهاد ]

[ بگفتا فروغيست اين ايزدى * پرستيد بايد اگر بخردى ]

[ شب آمد بر افروخت آتش چو كوه * همان شاه در گرد او با گروه ]

يكى جشن كرد آن شب و باده خورد * سده نام آن جشن فرخنده كرد

ز هوشنگ ماند اين سده يادگار * بسى باد چون او دگر شهريار

[ كز آباد كردن جهان شاد كرد * جهانى بنيكى ازو ياد كرد ]

چو بشناخت آهنگرى پيشه كرد * از آهنگرى ارّه و تيشه كرد

چو اين كرده شد چارهء آب ساخت * ز دريايها رودها را بتاخت

بجوى و برود آبها راه كرد * بفرخندگى رنج كوتاه كرد

چراگاه مردم بدان بر فزود * پراگند پس تخم و كشت و درود

برنجيد پس هر كسى نان خويش * بورزيد و بشناخت سامان خويش

بدان ايزدى جاه و فرّ كيان * ز نخچير گور و گوزن ژيان

جدا كرد گاو و خر و گوسفند * بورز آوريد آنچه بد سودمند

ز پويندگان هر چه مويش نكوست * بكشت و بسرشان بر آهيخت پوست

[ چو روباه و قاقم چو سنجاب نرم * چهارم سمورست كش موى گرم ]

برين گونه از چرم پويندگان * بپوشيد بالاى گويندگان

برنجيد و گسترد و خورد و سپرد * برفت و بجز نام نيكى نبرد

[ بسى رنج برد اندران روزگار * بافسون و انديشهء بىشمار ]

چو پيش آمدش روزگار بهى * ازو مر درى ماند تخت مهى

زمانه ندادش زمانى درنگ * شد آن هوش هوشنگ با فرّ و سنگ

[ نپيوست خواهد جهان با تو مهر * نه نيز آشكارا نمايدت چهر ]