شاهنامه فردوسى (بر اساس چاپ مسكو) (فارسى) — الصفحة ٠.١

[ گفتار اندر ] ستايش خرد

بنام خداوند جان و خرد * كزين برتر انديشه بر نگذرد

خداوند نام و خداوند جاى * خداوند روزىده رهنماى

خداوند كيوان و گردان سپهر * فروزندهء ماه و ناهيد و مهر

ز نام و نشان و گمان برترست * نگارندهء برشده پيكرست

به بينندگان آفريننده را * نبينى مرنجان دو بيننده را

نيابد به دو نيز انديشه راه * كه او برتر از نام و از جايگاه

سخن هر چه زين گوهران بگذرد * نيابد به دو راه جان و خرد

خرد گر سخن برگزيند همى * همان را گزيند كه بيند همى

ستودن نداند كس او را چو هست * ميان بندگى را ببايدت بست

خرد را و جان را همى سنجد اوى * در انديشهء سخته كى گنجد اوى

بدين آلت راى و جان و زبان * ستود آفريننده را كى توان

به هستيش بايد كه خستو شوى * ز گفتار بىكار يك سو شوى

پرستنده باشى و جوينده راه * بژرفى بفرمانش كردن نگاه

توانا بود هر كه دانا بود * ز دانش دل پير برنا بود

از اين پرده برتر سخن گاه نيست * ز هستى مر انديشه را راه نيست

[ كنون اى خردمند وصف خرد * بدين جايگه گفتن اندر خورد ]

كنون تا چه دارى بيار از خرد * كه گوش نيوشنده زو بر خورد

خرد بهتر از هر چه ايزد بداد * ستايش خرد را به از راه داد

خرد رهنماى و خرد دلگشاى * خرد دست گيرد بهر دو سراى

ازو شادمانى و زويت غميست * و زويت فزونى و زويت كميست

خرد تيره و مرد روشن روان * نباشد همى شادمان يك زمان

چه گفت آن خردمند مرد خرد * كه دانا ز گفتار او بر خورد

كسى كو خرد را ندارد ز پيش * دلش گردد از كردهء خويش ريش

هشيوار ديوانه خواند ورا * همان خويش بيگانه داند ورا

ازوئى بهر دو سراى ارجمند * گسسته خرد پاى دارد ببند

خرد چشم جانست چون بنگرى * تو بىچشم شادان جهان نسپرى

نخست آفرينش خرد را شناس * نگهبان جانست و آن سه پاس

سه پاس تو چشم است و گوش و زبان * كزين سه رسد نيك و بد بىگمان

خرد را و جان را كه يا رد ستود * و گر من ستايم كه يا رد شنود

حكيما چو كس نيست گفتن چه سود * ازين پس بگو كافرينش چه بود

توئى كردهء كردگار جهان * ببينى همى آشكار و نهان