شواهد التنزيل لقواعد التفضيل (فارسى) — الصفحة ٣٠٥

منظور از آل عمران در آيه شريفه چيست ؟

توضيح آيه كريمه إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنى مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَ نِصْفَهُ وَ ثُلُثَهُ وَ طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ گفت : طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ ، يعنى على بن ابى طالب عليه السّلام و ابو ذر كه مثل رسول اللَّه نيمى از شب يا يك سوم شب را به نماز و مناجات و قرائت قرآن بيدار بودند .

( 1037 ) محمّد بن مروان سدىّ از قتادة و او از عطاء نقل كرد ؛ ابن عبّاس در تفسير و توضيح اين آيه شريفه گفت :

إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ يعنى يا محمّد ! خداى تو مىداند كه براى اقامه نماز و تلاوت قرآن كمتر از نصف يا يك سوم يا دو سوم شب را بيدار مىمانى و همچنين خدا مىداند طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ يعنى على بن ابى طالب عليه السّلام كه هميشه و پيوسته همراه توست ، مثل تو شب‌زنده‌دارى مىكند .

سپس ابن عباس ادامه داد و گفت : نخستين كسى كه با رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله به نماز ايستاد على عليه السّلام بود . نخستين كسى كه اسلام آورد على عليه السّلام بود . نخستين كسى كه با رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله بيعت كرد على بود ، نخستين مهاجر في سبيل اللَّه همراه مصطفى صلى اللَّه عليه و آله على عليه السّلام بود .

نخستين كسى كه همراه رسول اللَّه شب‌ها بيدار بود و به نماز و تلاوت قرآن مىپرداخت على عليه السّلام بود و اين آيه شريفه براى او نازل شد .

[ 184 ] كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ . إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ . فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ . ( مدثر / 40 - 38 ) هر كسى در گرو دستاورد خويش است به جز ياران دست راست كه در ميان باغها از يك ديگر مىپرسند .

( 1038 ) جابر بن عبد اللَّه انصارى نقل كرد ابو جعفر عليه السّلام در شرح آيه كريمه إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ . . . بيان فرمود :