شواهد التنزيل لقواعد التفضيل (فارسى) — الصفحة ٢٦
فصل چهارم على ع عالم‌ترين فرد به تفسير و عارف‌ترين كس به تنزيل
آية الّا و انا اعلم اين نزلت و فيمن نزلت أ في سهل ام في جبل ام في مسير ام في مقام « 1 » .
( 38 ) سليمان احمسى از پدرش اين روايت را نقل كرده است كه على عليه السّلام فرمود :
و اللَّه ما نزلت آية الّا و قد علمت فيما نزلت و اين نزلت و على من نزلت .
به خدا سوگند ، آيه‌اى نازل نشد مگر اين كه مىدانم در بارهء چه كسى و در كجا و براى چه چيزى نازل شده است .
سپس ادامه داد و فرمود :
« لأنّ اللَّه وهب لى قلباً عقولًا و لساناً طلقاً ؛
براى اين كه خداى حكيم ، قلبى عاقل و زبانى گويا و آزاد ، به من عنايت كرد . » ( 39 ) منهال بن عمرو از عباد بن عبد اللَّه اين روايت را نيز نقل كرده است كه على عليه السّلام فرمود :
هيچ آيه‌اى نازل نشد مگر اين كه مىدانم آن آيه در كوه يا در دشت ، در شب و يا در روز نازل شده است و نيز مىدانم هر آيه‌اى در شأن و منزلت يا مذمّت چه كسى نازل شده است .
( 40 ) عطاء از عايشه چنين نقل كرده است كه عايشه گفت :
على اعلم اصحاب محمّد بما انزل على محمّد .
على عليه السّلام عارف‌ترين و عالم‌ترين اصحاب نبى صلى اللَّه عليه و آله به قرآن كريم است .
( 41 ) آبان بن ابى عيّاش از سليم بن قيس هلالى شنيده است كه على عليه السّلام فرمود :
ما نزلت على رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله آية الّا اقرأنيها علىّ فاكتبها بخطّى و علّمنى تأويلها و تفسيرها و ناسخها و منسوخها و محكمها و متشابهها ، و دعا اللَّه ان يعلمني فهمها و حفظها .
آيه‌اى نازل نمىشد مگر اين كه مصطفى صلى اللَّه عليه و آله بر من قرائت مىكرد و من آن را با خط خود مىنوشتم ، آن حضرت تأويل ، تفسير ، ناسخ ، منسوخ ، محكم و متشابه آن آيات را به من
( 1 ) ترجمه اين كلام على عليه السّلام در شماره 30 ذكر شد ، مراجعه فرماييد .