شواهد التنزيل لقواعد التفضيل (فارسى) — الصفحة ٢٤٢

منظور از آل عمران در آيه شريفه چيست ؟

سيد الشهداء و عبيدة بن حارث بعد از اين كه نام ما را با عنوان‌هاى مؤمنين و متقين مزيّن فرمود نازل كرد . و سه نفر از كفّار را كه به وسيلهء ما به هلاكت رسيدند به فجّار نام برد .

( 800 ) ابى صالح از ابى عباس در تفسير اين قسمت از آيه أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ نقل كرده است .

مصداق اين آيه ، على عليه السّلام و حمزه و عبيدة بن حارث هستند و كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ مفسدين در مقابل آنان شيبه و عتبه و وليد بن مغيره هستند . أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ آيا متقين مانند على عليه السّلام و حمزه و عبيدة كَالْفُجَّارِ مثل فجّارند ؛ هرگز آن سه نفر مفسد و فاجر به نام‌هاى عتبه و شيبه و وليد كه در جنگ بدر به مبارزه با مسلمانان مبادرت كردند با متقين مساوى و يكسان نيستند .

و حال اين كه در آن روز على عليه السّلام وليد بن مغيره را به هلاكت رسانيد و حمزه ، عتبه را كشت و عبيده ، شيبه را به خاك هلاكت انداخت « 1 » .

( 803 ) كلبى از ابى صالح روايت كرده كه ابن عباس در توضيح آيه أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ گفت منظور از صالحان ، على عليه السّلام ، حمزه و عبيدة بن حارث هستند .

و كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ عتبه ، شيبه و وليد بن مغيره هستند . كه در صف مشركان و كافران قرار داشتند .

أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ آيا على عليه السّلام و اصحابش را مانند فجّارى مثل عتبه و يارانش قرار مىدهيم ، قطعاً چنين نيست .

( 804 ) ضحّاك از جعفر بن محمّد عليه السّلام و او از پدرش و جدش روايت كرد ، آيه شريفه أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ . . . در شأن و تحسين على بن ابى طالب عليه السّلام نازل شد .

( 1 ) همين روايت در شماره 801 / شواهد التنزيل از طريق روايت ديگرى مثل ابن سائب از ابى صالح از ابن عباس نقل شده است . و همچنين سفيان ثورى از منصور از مجاهد از ابن عباس همين روايت را در روايت 802 نقل كرده است .