شواهد التنزيل لقواعد التفضيل (فارسى) — الصفحة ٢١٨

منظور از آل عمران در آيه شريفه چيست ؟

سبحان باطن هر دو را روشن و مقام و فضيلت هر يك را بيان كرد .

كه مؤمنى مثل على ، هرگز با فاسقى مثل وليد برابر نيست « 1 » .

( 619 ) محمّد بن مغيرة با سلسله سندش نقل كرده است :

أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ مؤمن يعنى مصدّق و فاسق يعنى منافق كه با هم در ايمان دنيايى و ثواب آخرتى نزد خدا هرگز مساوى نيستند .

ابن عبّاس در فلسفه نزول آيه كريمه فوق چنين گفت :

بين على عليه السّلام و وليد بن عقبه نزاع لفظى در گرفت و وليد در خودستايى مبالغه بسيارى كرد . و سخنان آن دو به تندى و خشونت كشيد .

آن گاه آيهء شريفه نازل شد . كه مرام و مسلك و ايمان و فسق هر يك را مشخص فرمود . تا بار ديگر وليد بن عقبه لاف بيهوده نزند .

( 620 ) بعضى از صحابه از قول عطاء بن يسار نقل كرده‌اند .

سوره سجده به جز سه آيهء آن ، در مكه نازل شد . كه اين سه آيه در باره على عليه السّلام و وليد بن عقبه است و در مدينه نازل شد .

آن هنگام كه وليد بن عقبه در مقابل على عليه السّلام ايستاد و گفت : من از تو شجاع‌تر و سخن‌ورتر و برترم .

على عليه السّلام فرمود : ساكت باش . تو فاسقى بيش نيستى و خود را با من مقايسه نكن .

آن گاه خداى سبحان آيهء أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً را در باره آن دو نازل فرمود ، تا همگان بدانند مؤمن يا فاسق كيست ؟ ( 622 ) ابو قتيبه نقل كرده است از محمّد بن سيرين شنيدم در توضيح آيهء شريفه أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ گفت ؛ مؤمن يعنى على بن ابى طالب عليه السّلام و فاسق همان وليد بن عقبه است .

( 1 ) روايت رقم 616 ، 617 ، 618 ، و 612 / شواهد التنزيل با همين مضمون و معنى نقل شد . كه تكرارى است .