علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ٣٤٨

معجزه يك ضرورت دفاعى

كه حالت شكّ وترديد يا به عبارت روشن‌تر حالت تشكيك مشركان ومنافقان ومقابله‌كنندگان با قرآن واسلام را در نظر مىگيرد .

« أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُ بَلْ لا يُؤْمِنُونَ . فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ إِنْ كانُوا صادِقِينَ » « 1 » . « أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ » « 2 » . « أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ » « 3 » .

لذا مخاطبين به اين‌گونه هم‌آوردى خواهى ( تحدّى ) ، تنها كسانىاند كه گفته‌اند :

« وَإِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا قالُوا قَدْ سَمِعْنا لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ هذا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ » « 4 » .

« فَقالَ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ » « 5 » . « وَلَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّما يُعَلِّمُهُ بَشَرٌ » « 6 » « قالُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ عَلى بَشَرٍ مِنْ شَيْءٍ » « 7 » .

اين‌گونه سخنان بىرويّه هرگز از كساني كه به راستى ، ايمان آوردند واز همان آغاز دعوت آن را پذيرفتند ، صادر نگشته وهرگز اين‌گونه تحدّىها وهم‌آوردخواهىها به آنان متوجّه نبوده است ، زيرا نيازى نبوده واينان با فطرتى پاك وسرشتى ناآلوده به سراغ دعوت حق آمدند وآن را يافته وپذيرفتند . أساسا كساني از پيامبر اسلام وديگر پيامبران درخواست معجزه مىكردند كه خواهان ايجاد شبهه وحالت ترديد در درون مردم بوده‌اند .

« قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا أَوْ بَدِّلْهُ » « 8 » . « وَقالُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعاً . أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْأَنْهارَ خِلالَها تَفْجِيراً . أَوْ تُسْقِطَ السَّماءَ كَما زَعَمْتَ عَلَيْنا كِسَفاً أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلائِكَةِ قَبِيلًا . أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِنْ زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقى فِي السَّماءِ وَلَنْ نُؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنا كِتاباً نَقْرَؤُهُ . قُلْ سُبْحانَ رَبِّي هَلْ كُنْتُ إِلَّا بَشَراً رَسُولًا » « 9 » .

حضرت موسى عليه السّلام با آن كه عصا ويد بيضاء همراه داشت ، آن را موقعى ارائه داد كه با انكار فرعونيان ومقابلهء قبطيان قرار گرفت واز أو براي اثبات نبوّت خويش دليل ونشانه خواستند . خداوند به موسى وهارون دستور مىدهد : « فَأْتِيا فِرْعَوْنَ

( 1 ) طور 52 : 34 - 33 . ( 2 ) هود 11 : 13 . ( 3 ) يونس 10 : 38 . ( 4 ) انفال 8 : 31 . ( 5 ) مدثر 74 : 25 - 24 . ( 6 ) نحل 16 : 103 . ( 7 ) انعام 6 : 91 . ( 8 ) يونس 10 : 15 . ( 9 ) اسراء 17 : 93 - 90 .