علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ٣٢٨

اقسام وجوه ونظائر

غشاء : « وَعَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ . . « 1 » ؛ وبر ديدگانشان پرده‌اى است . . . » . « وَجَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً « 2 » ؛ وبر ديده‌اش پرده نهاده است » .

زيغ : « فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَاللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ « 3 » ؛ پس چون [ قوم موسى از حق ] برگشتند خدا دل‌هاىشان را برگردانيد وخدا مردم نافرمان را هدايت نمىكند » . « رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَهَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً « 4 » ؛ پروردگارا ! پس از آنكه ما را هدايت كردى دل‌هايمان را دست‌خوش انحراف مگردان واز جانب خود رحمتي بر ما ارزانى دار » . « فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ « 5 » ؛ اما كساني كه در دل‌هاىشان انحراف [ - كج‌روى ] است براي فتنه‌جويى وطلب تأويل آن [ به دلخواه خود ] از متشابه آن پيروى مىكنند » .

مرض : « فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً . . . « 6 » ؛ در دل‌هاىشان مرضى است [ كه درك ندارند ] وخدا بر مرضشان افزود . . . » . « فَتَرَى الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ « 7 » ؛ مىبينى كساني را كه در دل‌هاىشان بيمارى است » . « وَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ . . . « 8 » ؛ واما كساني كه در دل‌هاىشان بيمارى [ كج‌بينى وبىخردى ] است پليدى بر پليدىشان افزود . . . » . « أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا . . . « 9 » ؛ آيا در دل‌هاىشان مرضى است يا در ترديد هستند . . . » . « لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ « 10 » ؛ تا آنچه را شيطان القا مىكند ، براي كساني كه در دل‌هاىشان بيمارى است آزمايشى گرداند » .

تمامى اين تعابير حاكى از يك حقيقت است وآن انحراف در فكر وانديشه وعقيدة است ، كه بر اثر عناد ولجاج واصرار بر جهالت بر ايشان حاصل گرديده است واز آن دست‌بردار نيستند . لذا همهء اين تعابير بر آنان صادق است : طبع على قلبه . ختم

( 1 ) بقره 2 : 7 . ( 2 ) جاثيه 45 : 23 . ( 3 ) صفّ 61 : 5 . ( 4 ) آل عمران 3 : 8 . ( 5 ) آل عمران 3 : 7 . ( 6 ) بقره 2 : 10 . ( 7 ) مائده 5 : 52 . ( 8 ) توبه 9 : 125 . ( 9 ) نور 24 : 50 . ( 10 ) حج 22 : 53 .