علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ٣٢٧

اقسام وجوه ونظائر

عَلى عِلْمٍ وَخَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ « 1 » ؛ پس آيا ديدى كسى را كه هوس خويش را معبود خود قرار داده وخدا أو را دانسته گمراه گردانيده وبر گوش ودل أو مهر زده . . . » . « قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَخَذَ اللَّهُ سَمْعَكُمْ وَأَبْصارَكُمْ وَخَتَمَ عَلى قُلُوبِكُمْ « 2 » ؛ بگو : به نظر شما اگر خدا شنوايى وديدگانتان را بگيرد وبر دل‌هايتان مهر نهد . . . » .

غلف : « وَقالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيلًا ما يُؤْمِنُونَ « 3 » ؛ وگفتند : دل‌هاى ما در پوشش است [ - درك نمىكند ، چنين نيست ] بلكه به كيفر كفرشان لعنتشان كرده است . پس آنان كه ايمان نمىآورند چه اندك شماره‌اند » . « وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنا غُلْفٌ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْها بِكُفْرِهِمْ فَلا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا « 4 » ؛ وگفتارشان كه دل‌هاى ما در پوشش است ، بلكه خدا به خاطر كفرشان بر دل‌هاى آنان مهر زده است ودر نتيجة جز شمارى اندك ايمان نمىآورند » .

صرف : « صَرَفَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ « 5 » ؛ خدا دل‌هاىشان را [ از درك حقايق ] برگرداند . زيرا آنان گروهى هستند كه نمىفهمند » . « سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ . . « 6 » ؛ به زودى كساني را كه در زمين به ناحق تكبّر مىورزند از آياتم روىگردان سازم ( يعنى قدرت درك را از آنان سلب كند ) » .

غطاء : « الَّذِينَ كانَتْ أَعْيُنُهُمْ فِي غِطاءٍ عَنْ ذِكْرِي « 7 » ؛ همان كساني كه چشمانشان [ بصيرت ] از ياد من در پرده بوده » . « لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ « 8 » ؛ [ به أو مىگويند : ] واقعا كه از اين [ حال ] سخت در غفلت بودى .

و [ لي ] ما پرده‌ات را [ از جلوى چشمانت ] برداشتيم وديده‌ات امروز تيز است » .

( 1 ) جاثيه 45 : 23 . ( 2 ) انعام 6 : 46 . ( 3 ) بقره 2 : 88 . ( 4 ) نساء 4 : 155 . ( 5 ) توبه 9 : 127 . ( 6 ) أعراف 7 : 146 . ( 7 ) كهف 18 : 101 . ( 8 ) ق 50 : 22 .