علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ٣١٦

ختم وطبع

عَلى سَمْعِهِ وَقَلْبِهِ « 1 » ؛ آيا نمىبينى كسى را كه خواسته‌هاى نفساني خود را خداى خود قرار داده وازاين‌رو ، خداوند با علم به اين جهت ، أو را به خود واگذار كرده وبر گوش ودلش مهر زده است » .

« ذلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا فَطُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ « 2 » » . « بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْها بِكُفْرِهِمْ « 3 » » ؛ يعنى اينان پس از ايمان آوردن ظاهري كه براي فريب دادن مؤمنان بوده است ، كفر ورزيدند تا بدين سبب مواضع مؤمنين را متزلزل سازند . ازاين‌رو بر دل‌هاىشان مهر دل‌مردگان زده شد .

« كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ « 4 » ؛ اين چنين است كه خداوند بر دل هر خودخواه سركشى مهر [ شقاوت ] مىنهد » . ازاين‌رو ، از زبان خود آنان اين حقيقت تلخ را حكايت مىكند وخود اعتراف دارند كه زمينهء حق ستيزى را خود فرآهم ساخته‌اند : « كِتابٌ فُصِّلَتْ آياتُهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ . بَشِيراً وَنَذِيراً فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ وَقالُوا قُلُوبُنا فِي أَكِنَّةٍ مِمَّا تَدْعُونا إِلَيْهِ وَفِي آذانِنا وَقْرٌ وَمِنْ بَيْنِنا وَبَيْنِكَ حِجابٌ فَاعْمَلْ إِنَّنا عامِلُونَ « 5 » ؛ [ اين قرآن ] كتابي است كه بيانات آن به طور روشن وبه زبان عربى [ آشكار ] براي گروهى كه مىدانند [ وچندان نادان نيستند كه چيزى نفهمند ] نويددهنده وبيم‌دهنده است . و [ لي ] بيشتر آنان روىگردان شدند ، ازاين‌رو نشنيده گرفتند . وگفتند : دل‌هاى ما از آنچه ما را به سوى آن مىخوانى در پوشش است ودر گوش‌هاى ما نيز سنگينى وجود دارد [ كه جلوى شنوايى ما را گرفته است ] وميان ما وتو حجاب وحايلى وجود دارد [ نه تو را مىبينيم ونه گفته‌هاى تو را مىشنويم ] پس تو كار خود گير وما كار خود گيريم » .

پر روشن است كه اين‌گونه برخورد واين‌گونه گفتار ، از لجاجت وعناد مفرط حكايت دارد وتمامى اين تعابير ، تمثيل واستعاره‌اى بيش نيست . لذا خداوند آنان را نكوهش مىكند كه از روى حق ستيزى چنين گفتارى مىگويند « وَقالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ .

( 1 ) جاثيه 45 : 23 . ( 2 ) منافقون 63 : 3 . ( 3 ) نساء 4 : 155 . ( 4 ) غافر 40 : 35 . ( 5 ) فصّلت 41 : 5 - 3 .