علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ٣١٥
ختم وطبع
در سراى جاويد . كساني كه [ بر خود ] ستم روا داشته [ واز فطرت ومنهج شرع كنار زده‌اند ] خداوند آنان را به خود واگذار مىكند » .
همين است تفسير « يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ » - همان گونه كه أشارت رفت - به دليل « قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنابَ » « 1 » . پس هركس را كه خداوند اضلال مىكند ( خذلان - به خود واگذارى ) كسانىاند كه در پى « انابه » ( بازگشت به سوى حقّ ) نبوده‌اند . « وَغَرَّهُمْ فِي دِينِهِمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ » « 2 » ؛ يعنى شيوهء آنان ، كه بيهوده رفتن وناروا سخن گفتن است ، آنان را به غرور وسركشى واداشت .
« فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَاعْتَصَمُوا بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِراطاً مُسْتَقِيماً « 3 » ؛ ولى كساني كه به خدا ايمان آورده وبه ريسمان أو چنگ زده‌اند ، به زودى آنان را در جوار رحمت أو درآورده وفزونى عنايت خود ، آنان را فرا مىگيرد وايشان را به سوى خود ، به راهى راست [ مستقيم واستوار ] هدايت كند » .
ختم وطبع
ختم وطبع
واژه‌هاى ختم وطبع وغشاوة كه در قرآن به كار رفته ، در همين زمينه است ومقصود حجابى است كه انسان‌هاى معاند وسركش با سوءرفتار وكردار خود ، براي خويش فرآهم ساخته‌اند .
« خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَعَلى سَمْعِهِمْ ، وَعَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ « 4 » ؛ خداوند بر دل‌هاىشان وبر حسّ شنوايىشان مهر نهاده وبر چشمانشان پوششى افكنده شده است » .
« وَطُبِعَ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ « 5 » ؛ وبر دل‌هاىشان - كه جايگاه ادراك است - مهروموم زده شده است در نتيجة قدرت درك ندارند » .
ولى زمينهء اين مهروموم وپردهء حجاب را خود فرآهم ساخته‌اند . در آيات ديگر ، اين جهت به خوبى روشن است : « أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَأَضَلَّهُ اللَّهُ عَلى عِلْمٍ وَخَتَمَ
( 1 ) رعد 13 : 27 . ( 2 ) آل عمران 3 : 24 . ( 3 ) نساء 4 : 175 . ( 4 ) بقره 2 : 7 . ( 5 ) توبه 9 : 87 .