علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ٢٧٠

متشابهات در قرآن

فصل ششم محكم ومتشابه

فصل ششم محكم ومتشابه

متشابهات در قرآن

متشابهات در قرآن

قال تعالى : « هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ . مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ . هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ . وَأُخَرُ مُتَشابِهاتٌ ، فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ، ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْوِيلِهِ . وَما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ ، وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا . وَما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ » « 1 » .

خداوند ، قرآن را بر تو فرستاد ، بخش عمدهء آن را آيات محكمه تشكيل مىدهد ، كه مرجعيّت كتاب در همان آيات است . در كنار آن‌ها آيات متشابه نيز قرار دارد . ولى كساني كه در دل‌هاىشان كجى هست ، پيوسته در پى آيات متشابه مىباشند ، زيرا فتنه‌جو وآشوبگر أفكار وعقايد مىباشند وبه دنبال آنند تا با دست يازيدن به چنين آياتي ، آن را مورد سوء استفاده قرار داده ، طبق دلخواه خويش تأويل وتفسير كنند . در حالي كه تأويل صحيح آن را جز از راه خدايى نمىتوان يافت . دانشمندان راستين واستوار ، از همين راه رفته چنين گويند : تمامى آيات متشابه ومحكم ، از يك سرچشمه نشأت گرفته ، پس در پشت پردهء ظاهر ، حقيقتي نهفته است كه بايد آن را يافت وعاقبت جوينده يابنده است . البتة اين واقعيّت را جز خردمندان يادآور نمىشوند .

طبق اين آيهء كريمه ، بخشي از آيات قرآن متشابه مىباشد كه مايهء شبهه وگاه

( 1 ) آل عمران 3 : 7 .