علوم قرآنى (فارسى) — الصفحة ١٨٠

قرآن در مراحل تكاملى خود

اوليهء عثمانى است . اين قرآن خالى از نقطه وعلايم فتحه وكسره بود . چند ورق از أول آن افتاده وآخر آن نيز ناقص بود . اين قرآن از آيهء هشتم سورهء بقره : « وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ » آغاز وبه آيهء چهارم از سورهء زخرف :

« وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ » پايان مىيافت . اين قرآن در سمرقند پيدا شده بود ودر اختيار كتابخانهء سلطنتى در پطرزبورگ بود وانستيتوى آثار در « تاشكند » آن را با همان حجم اصلى وخصوصيات ديگر در پنجاه نسخه فتوگرافى كرده ، به مهم‌ترين دانشگاه‌هاى كشورهاى اسلامى هديه نمود . نسخه‌اى از اين قرآن در كتابخانهء دانشگاه تهران ( با شمارهء 14403

DSS

) موجود است .

در سال 1342 هجرى مطابق با 1923 ميلادي ، كشور مصر به چاپ قرآن اقدام نمود . چاپ اين قرآن به‌وسيلهء كميته‌اى با تعيين وزارت أوقاف آن كشور وبه سرپرستى مشايخ الأزهر انجام شد . اين نسخه از قرآن با پذيرش جهان اسلام روبه‌رو شد وچاپ‌هاى بسيارى بر أساس آن انجام گرفت .

در سال 1370 هجرى مطابق با 1950 ، عراق نيز به چاپ نفيسى از قرآن دست زد . همچنين سراسر جهان اسلام به چاپ ونشر قرآن به بهترين صور وزيباترين أنواع چاپ همت گماشتند . اين روش همچنان در جهان اسلام ادامه دارد .

همچنين قرآن ديگرى از خطّاطى سورى به نام « عثمان طه » رواج يافت . اين قرآن در كشورهاى سوريه ، عربستان ، إيران ، لبنان وديگر كشورهاى اسلامى چاپ شد .

ويژگى اين چاپ تنظيم آيات در صفحه وتقسيم منظم حزب‌ها وجزءهاى سىگانه قرآن است « 1 » .


( 1 ) براي اطلاع بيشتر از خط عثمان طه وويژگىهاى آن رجوع كنيد به : خرمشاهى ، بهاء الدين ؛ قرآن‌پژوهى ؛ ص 657 .